15 wrzesień 2026

Ważne informacje nie muszą być przekazywane skomplikowanym językiem. Biblioteczka ETR w PFRON

Jak skorzystać z pomocy PFRON? Komu przysługuje dofinansowanie? Czym zajmuje się zakład aktywności zawodowej i na jakich zasadach można wyjechać na turnus rehabilitacyjny? Odpowiedzi na te pytania nie muszą być ukryte w gąszczu przepisów. PFRON uruchomił Biblioteczkę ETR, w której najważniejsze informacje przedstawiono prostym językiem i uzupełniono ilustracjami.

PFRON komunikuje się prostym językiem

Dobrze znać swoje prawa – najlepiej o tym wiedzą osoby z niepełnosprawnościami. Jednak przebrnięcie przez gąszcz niezrozumiałych terminów i skomplikowanych, nadmiernie rozbudowanych zdań często je przerasta. Przekaz staje się niezrozumiały dla adresatów. 
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), rozumiejąc te bariery w komunikacji, postanowił zadziałać w myśl zasady „im prościej, tym lepiej”. W ten sposób powstała internetowa Biblioteczka ETR PFRON. Zainteresowany znajdzie w niej materiały wyjaśniające, czym zajmuje się Fundusz, jakie wsparcie oferuje oraz z jakich innych form pomocy mogą korzystać osoby z niepełnosprawnościami.
Publikacje można otworzyć i bezpłatnie pobrać w formacie PDF.

Co oznacza skrót ETR?

W tym miejscu warto wyjaśnić akronim ETR. Skrótowiec ten pochodzi od angielskiego określenia Easy to Read, czyli „łatwe do czytania i zrozumienia”. Nie chodzi jednak wyłącznie o skrócenie urzędowego dokumentu.

Tekst przygotowany zgodnie z zasadami ETR:
 

1. zawiera krótkie zdania,
2. posługuje się prostymi, powszechnie znanymi słowami,
3. przedstawia informacje w uporządkowany sposób,
4. wyjaśnia trudniejsze pojęcia,
5. jest uzupełniony ilustracjami,
6. ma czytelny układ,
7. jest oznaczony specjalnym symbolem przedstawiającym osobę czytającą tekst.

Materiały powstają zgodnie z międzynarodowym standardem Easy-to-Read oraz polskimi standardami tekstu łatwego do czytania i zrozumienia.

Dla kogo przygotowano materiały ETR?

Głównymi odbiorcami tekstów ETR są osoby z niepełnosprawnością intelektualną oraz osoby mające trudności poznawcze. Taka forma może być pomocna również dla osób w spektrum autyzmu, seniorów, osób mających trudności z koncentracją lub rozumieniem tekstów urzędowych, a także dla cudzoziemców, którzy dopiero uczą się języka polskiego.
Z prostych materiałów może jednak korzystać każdy. Przejrzyste wyjaśnienie zasad przydaje się szczególnie wtedy, gdy po raz pierwszy spotykamy się z nazwą programu, instytucji albo formy wsparcia.

Napisać tekst ETR nie jest prosto

Napisać tekst to jedno, ale napisać go w ten sposób, by był zrozumiały wśród grupy docelowej, to drugie. Dlatego bardzo ważnym elementem przygotowania materiałów ETR są konsultacje. Każda publikacja znajdująca się w Biblioteczce PFRON została sprawdzona przez konsultanta ETR, czyli osobę z niepełnosprawnością intelektualną.
Konsultant ocenia, czy informacje są jasne. Wskazuje również zdania i pojęcia, które należy wyjaśnić albo napisać prościej. Dopiero po wprowadzeniu potrzebnych zmian materiał może zostać uznany za tekst łatwy do czytania i zrozumienia.
Konsultanci otrzymują za swoją pracę wynagrodzenie. Nie są zatem jedynie odbiorcami informacji, ale współtwórcami dostępnych materiałów.

Jakie informacje znajdziesz w Biblioteczce ETR?

Biblioteczka ETR przygotowana przez PFRON obejmuje różne obszary życia osób z niepełnosprawnościami. Obecnie można w niej znaleźć 13 publikacji.
Osoby zainteresowane pracą i aktywizacją zawodową mogą przeczytać materiały:

• „Co warto wiedzieć o stażu zawodowym”,
• „Co warto wiedzieć o szkoleniach dla osób z niepełnosprawnościami”,
• „Co warto wiedzieć o warsztatach terapii zajęciowej”,
• „Co warto wiedzieć o zakładach aktywności zawodowej”.

Kolejna grupa dokumentów dotyczy rehabilitacji, sprzętu oraz różnych form pomocy. Są to:

• „Co warto wiedzieć o turnusach rehabilitacyjnych”,
• „Pomoc w zakupie sprzętu i środków medycznych”,
• „Co warto wiedzieć o wypożyczalni technologii wspomagających”.

• „Co warto wiedzieć o dostępności”,
• „Co warto wiedzieć o Wspomaganych Społecznościach Mieszkaniowych”.

• „Co warto wiedzieć o Państwowym Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, w skrócie PFRON”,
• „Informacje o budynku Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych”,
• „Instrukcja ewakuacji PFRON”,
• „Rada Nadzorcza PFRON”.

Aktualny wykaz publikacji znajduje się bezpośrednio na stronie Biblioteczki ETR. Jak skorzystać z Biblioteczki ETR? Korzystanie z niej jest proste. Należy:

1. wejść na stronę Biblioteczki ETR PFRON,
2. przejść do listy tekstów łatwych do czytania i zrozumienia,
3. wybrać interesujący temat,
4. otworzyć lub pobrać dokument PDF.

Materiał można zachować na komputerze, wydrukować albo przekazać osobie, której może się przydać. Publikacje mogą być również pomocne dla rodzin, asystentów osobistych, opiekunów, pracowników socjalnych i organizacji wspierających osoby z niepełnosprawnościami.

Pierwszy krok do uzyskania pomocy

Tekst ETR może pomóc w poznaniu podstawowych zasad wsparcia, ale nie zawsze zastąpi regulaminu programu lub indywidualnej konsultacji. Warunki przyznawania dofinansowań mogą zależeć między innymi od rodzaju potrzeb, posiadanego orzeczenia, miejsca zamieszkania czy terminu naboru wniosków.
Jeżeli po przeczytaniu materiału nadal nie wiadomo, jakie wsparcie będzie odpowiednie, można skontaktować się z PFRON lub najbliższym Centrum Informacyjno-Doradczym dla Osób z Niepełnosprawnością – CIDON. Informacji udziela również infolinia PFRON pod numerem 22 581 84 10, czynna w dni powszednie w godzinach 9.00–15.00.

Dostępność nie kończy się na podjeździe, windzie czy odpowiednio szerokich drzwiach. Równie ważny jest dostęp do zrozumiałej informacji. Bez niego trudno samodzielnie podjąć decyzję, złożyć wniosek albo skorzystać z przysługującej pomocy.
Biblioteczka ETR PFRON nie rozwiązuje wszystkich problemów związanych ze skomplikowanym językiem urzędowym, ale jest krokiem w dobrym kierunku. Pozwala osobom z niepełnosprawnościami łatwiej poznać dostępne możliwości i przygotować się do dalszego działania. Warto więc zaglądać do niej, korzystać z publikacji i przekazywać je osobom, którym prosty tekst może ułatwić dotarcie do potrzebnego wsparcia.

Autor: Monika Łysek, Redaktor Werbeo