Od 1 marca limity dorabiania do rent i emerytur w górę. Pracownicy z niepełnosprawnościami powinni pamiętać o formalnościach

Jak wynika z komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w czwartym kwartale 2025 r., wynagrodzenie to wyniosło 9 197,79 zł brutto. Informacja ta jest niezwykle istotna dla części pracowników z niepełnosprawnościami, a ściślej mówiąc dla osób, które nie osiągnęły wieku emerytalnego (co do zasady 65 lat w przypadku mężczyzn i 60 lat w przypadku kobiet) i dorabiają do emerytury lub renty, w tym renty z tytułu niezdolności do pracy i renty socjalnej. Dotyczy to także osób, które przeszły na wcześniejszą emeryturę.

Osoby, o których mowa powyżej, muszą uważać, aby nie przekroczyć limitu dorabiania do pobieranych świadczeń emerytalnych i rentowych, gdyż przekroczenie określonych limitów przychodu będzie oznaczało zmniejszenie, a niekiedy nawet zawieszenie pobieranej emerytury lub renty. Na zawieszenie lub zmniejszenie emerytury lub niektórych świadczeń rentowych wpływa zwłaszcza przychód uzyskiwany z działalności, od której odprowadzane są obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne.

Natomiast emeryt, który osiągnął powszechny wiek emerytalny (wspomniane 65 lat dla mężczyzn lub 60 lat dla kobiet), może dorabiać do emerytury bez żadnych limitów. Wyjątkiem jest jednak sytuacja emeryta, który pobiera minimalną emeryturę, a zatem emeryturę wypracowaną wraz z dodatkiem podnoszącym wysokość tej emerytury do kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Poza tym limity dorabiania do emerytury lub renty nie dotyczą osób, które mają prawo do emerytury częściowej, renty inwalidy wojennego, z tytułu pobytu w obozie i w miejscach odosobnienia lub renty rodzinnej po tych inwalidach, a także renty inwalidy wojskowego w związku ze służbą wojskową lub renty rodzinnej po żołnierzu (który poniósł śmierć w związku ze służbą wojskową). Wskazane limity nie wiążą również osób, które pobierają renty rodzinne po uprawnionych do tych świadczeń.

Ile można dorobić bez obawy o konsekwencje finansowe?

Jeżeli w okresie od 1 marca do 31 maja 2026 r. pracownicy objęci limitami dorabiania do świadczeń emerytalno-rentowych osiągną przychód w wysokości do 6 438,50 zł brutto miesięcznie, czyli 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za czwarty kwartał 2025 r., nie będzie to miało żadnego negatywnego wpływu na pobierane świadczenia. Oznacza to, że od 1 marca 2026 r. limit dorabiania wzrośnie o 298,30 zł wobec limitu 6 140,20 zł brutto miesięcznie obowiązującego w grudniu 2025 r. oraz styczniu i lutym 2026 r.
Jednakże sytuacja zmieni się, jeżeli pracownicy objęci limitami dorabiania do świadczeń emerytalno-rentowych w okresie od 1 marca do 31 maja 2026 r. osiągną przychód w przedziale od 6 438,50 zł do 11 957,20 zł brutto miesięcznie. Wówczas bowiem Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) dokona zmniejszenia kwoty świadczenia (za miesiąc, w którym przekroczono limit dorabiania) o kwotę przekroczenia limitu przychodów, zgodnie z zasadą „złotówka za złotówkę”, lecz nie więcej niż o kwotę maksymalnego zmniejszenia.

• 939,61 zł – w przypadku emerytury, renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, renty socjalnej;
• 704,75 zł – w przypadku renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy;
• 798,72 zł – w przypadku renty rodzinnej dla jednej osoby.

Natomiast w sytuacji, gdy przychód pracownika objętego limitem dorabiania do świadczeń emerytalno-rentowych od dnia 1 marca 2026 r. przekroczy kwotę 11 957,20 zł (130% przeciętnego wynagrodzenia za czwarty kwartał 2025 r.), ZUS zawiesi wypłatę określonych świadczeń emerytalno-rentowych, w tym renty socjalnej lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Jakie rodzaje przychodów są wliczane do limitu powodującego zmniejszenie lub zawieszenie prawa do emerytury lub renty?

1. z pracy na podstawie stosunku pracy;
2. z pracy na podstawie umowy zlecenia i umowy agencyjnej oraz współpracy przy jednej z tych umów;
3. z pracy na podstawie umowy o świadczenie usług (innej niż umowa zlecenia lub agencyjna), do której zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1071, ze zm.; dalej: k.c.) stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz współpracy przy tej umowie;
4. z pracy na podstawie: umowy zlecenia, umowy agencyjnej,  innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami k.c. stosuje się przepisy o zleceniu, – jeżeli emeryt lub rencista zawrze taką umowę ze swoim obecnym pracodawcą albo jeżeli na podstawie takiej umowy – zawartej z innym podmiotem – wykonuje pracę dla obecnego pracodawcy;
5. z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz współpracy przy jej wykonywaniu;
6. z pracy nakładczej;
7. z pracy w rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych;
8. z odpłatnej pracy, na podstawie skierowania do pracy, w czasie kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania;
9. ze stypendium sportowego;
10. ze sprawowania mandatu posła, posła do Parlamentu Europejskiego oraz senatora;
11. z wynagrodzenia za pełnienie funkcji członka rady nadzorczej;
12. ze służby w tzw. służbach mundurowych (np. Policji, w Państwowej Straży Pożarnej);
13. z działalności wykonywanej za granicą;
14. z zasiłków chorobowych, macierzyńskich i opiekuńczych;
15. z wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy;
16. ze świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego;
17. z zasiłku wyrównawczego oraz dodatku wyrównawczego.

• osiąga przychód z dodatkowej pracy, a przy tym jest wyłączona z obowiązku ubezpieczeń społecznych, ponieważ pobiera emeryturę lub rentę;
• wykonuje dodatkową pracę, od której nie musi opłacać składek na ubezpieczenia społeczne, ponieważ opłaca już składki na te ubezpieczenia z innego tytułu.

W przypadku gdy pracownik nie wybierze sposobu rozliczania, ZUS dokona rozliczenia w systemie korzystniejszym dla pracownika.

Autor: Paweł Kawka, Redaktor WERBEO