Home > Blog i zasoby > Blog

15 maj 2026

Zwolnienie z kosztów sądowych

Zwolnienie z kosztów sądowych to możliwość niepłacenia opłat sądowych w sprawach cywilnych, administracyjnych lub karnych, jeśli osoba nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla utrzymania siebie lub rodziny.


Uprawnienie to dotyczy również osób z niepełnosprawnościami, ale nie jest przyznawane automatycznie — trzeba o nie wystąpić.

Kto może się o nie starać?


O zwolnienie z kosztów sądowych może ubiegać się:

  • osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny,
  • osoba z niepełnosprawnością, jeśli jej sytuacja finansowa uzasadnia zwolnienie,
  • osoba pobierająca świadczenia socjalne lub mająca niskie dochody,
  • osoba, której koszty leczenia, rehabilitacji lub opieki znacząco obciążają budżet domowy.

Nie ma automatycznego zwolnienia dla osób z niepełnosprawnościami — każda sprawa jest oceniana indywidualnie.

Jakie warunki trzeba spełnić?


Aby uzyskać zwolnienie, należy:

  • złożyć wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych,
  • wykazać, że poniesienie kosztów sądowych byłoby zbyt dużym obciążeniem,
  • przedstawić dokumenty potwierdzające sytuację finansową, zdrowotną i rodzinną.

Sąd ocenia:

  • dochody,
  • wydatki,
  • koszty leczenia i rehabilitacji,
  • sytuację rodzinną,
  • majątek.

Gdzie i w jakiej formie złożyć wniosek?


Wniosek składa się w sądzie, w którym toczy się sprawa.

Możliwe formy złożenia:

  • osobiście w biurze podawczym sądu,
  • pocztą tradycyjną,
  • elektronicznie przez ePUAP (jeśli sąd udostępnia taką możliwość).
Wniosek można złożyć:

  • wraz z pozwem lub innym pismem inicjującym postępowanie,
  • w trakcie trwania sprawy.

Jakie dokumenty są potrzebne?


  • wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych,
  • oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania (formularz sądowy),
  • dokumenty potwierdzające dochody (np. decyzje o świadczeniach, zaświadczenia z ZUS, MOPS),
  • dokumenty potwierdzające wydatki (np. rachunki za leki, rehabilitację, czynsz),
  • dokument tożsamości.

Sąd może poprosić o dodatkowe dokumenty, jeśli uzna to za konieczne.

Na jak długo obowiązuje zwolnienie?


Zwolnienie obowiązuje:

  • na czas trwania konkretnej sprawy,
  • w zakresie określonym przez sąd (całkowite lub częściowe zwolnienie).

Sąd może:

  • zwolnić z całości kosztów,
  • zwolnić z części kosztów,
  • odmówić zwolnienia.

Gdzie znaleźć więcej informacji, wzory wniosków i regulamin?


Przykładowa strona Sądu Okręgowego w Warszawie w dzielnicy Praga  https://warszawapraga.so.gov.pl/artykul/103/161/zwolnienie-od-kosztow-sadowych