13 sierpień 2026
Remont mieszkania z dofinansowaniem PFRON. Komu, kiedy i ile?
Wanna, do której trudno wejść, zbyt wąskie drzwi, wysokie progi czy schody przed budynkiem mogą skutecznie ograniczać samodzielność osoby z niepełnosprawnością. Usunięcie takich przeszkód często wymaga kosztownej przebudowy mieszkania. Część wydatków może pokryć dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) przeznaczone na likwidację barier architektonicznych.
Nie każdy remont jest likwidacją barier
Określenie „dofinansowanie remontu mieszkania” może być mylące. PFRON nie finansuje zwykłego odświeżenia lokalu, malowania ścian, wymiany płytek ze względów estetycznych czy zakupu nowego wyposażenia. Celem pomocy jest usunięcie konkretnych przeszkód, które utrudniają osobie z niepełnosprawnością poruszanie się i wykonywanie podstawowych codziennych czynności.
Zmiany w mieszkaniu muszą wynikać z indywidualnych potrzeb związanych z niepełnosprawnością. Innego dostosowania będzie potrzebować osoba poruszająca się na wózku, innego ktoś korzystający z kul, a jeszcze innego osoba mająca trudności z utrzymaniem równowagi, wchodzeniem do wanny lub pokonywaniem schodów.
Możesz otrzymać dofinansowanie?
O wsparcie może ubiegać się osoba, która:
- posiada aktualne orzeczenie o niepełnosprawności, stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie równoważne;
- ma trudności w poruszaniu się;
- jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości albo posiada zgodę właściciela mieszkania lub budynku, w którym stale mieszka;
- wykaże, że planowane prace umożliwią lub znacznie ułatwią jej codzienne funkcjonowanie.
Dofinansowanie nie jest przeznaczone wyłącznie dla osób mających w orzeczeniu symbol dotyczący schorzeń narządu ruchu. Jak wyjaśnia PFRON, najważniejsze są rzeczywiste trudności w poruszaniu się i związek planowanej przebudowy z potrzebami osoby składającej wniosek.
Nie trzeba być właścicielem mieszkania. Osoba wynajmująca lokal również może wystąpić o pomoc, ale musi uzyskać pisemną zgodę właściciela na wykonanie prac. Nie jest natomiast wymagane zameldowanie w mieszkaniu – liczy się to, czy osoba z niepełnosprawnością faktycznie i stale w nim mieszka.
Nie tylko łazienka
Najczęściej dofinansowanie dotyczy dostosowania łazienki. Może obejmować między innymi:
- zastąpienie wanny prysznicem bez wysokiego brodzika;
- wykonanie odpływu w podłodze;
- montaż siedziska prysznicowego;
- zamontowanie poręczy i uchwytów;
- dostosowanie wysokości umywalki lub miski WC;
- usunięcie progu i wyrównanie podłogi;
- zastosowanie antypoślizgowej posadzki.
Pomoc może również objąć poszerzenie drzwi, zmianę układu ścian działowych, usunięcie progów, wykonanie odpowiedniej przestrzeni do manewrowania wózkiem czy dostosowanie blatów i szafek kuchennych.
W przypadku barier znajdujących się przy wejściu do budynku możliwe jest dofinansowanie budowy podjazdu, rampy, montażu platformy, podnośnika albo innego rozwiązania umożliwiającego pokonanie schodów. Każdy wydatek musi jednak zostać zaakceptowany przez instytucję rozpatrującą wniosek.
Czego PFRON nie sfinansuje?
Dofinansowanie ma służyć rzeczywistemu dostosowaniu pomieszczeń, tak by osoba z niepełnosprawnością mogła być, jak najbardziej samodzielna. Dlatego PFRON nie przeznaczy dofinansowania na dowolne prace remontowe. Zazwyczaj nie zostaną sfinansowane:
- malowanie i tapetowanie ścian;
- wymiana płytek tylko ze względów estetycznych;
- zakup ozdobnej armatury;
- standardowe meble i sprzęt AGD;
- dekorowanie pomieszczeń;
- zwykłe prace konserwacyjne;
- podniesienie standardu mieszkania bez związku z niepełnosprawnością.
Jeżeli podczas dostosowywania łazienki trzeba wymienić część płytek albo instalacji, koszty te mogą zostać uwzględnione w zakresie niezbędnym do usunięcia bariery. Nie oznacza to jednak możliwości sfinansowania generalnego remontu całego pomieszczenia. Zakres kwalifikowanych wydatków ustala właściwy powiat.
Ile można otrzymać?
Maksymalna wysokość wsparcia wynosi do 95 proc. kosztów przedsięwzięcia, ale nie więcej niż piętnastokrotność przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Wnioskodawca musi zatem zapewnić co najmniej 5 proc. wkładu własnego.
Od czerwca do sierpnia 2026 r. przeciętne wynagrodzenie stosowane przez PFRON wynosi 9562,88 zł. Oznacza to, że teoretyczna górna granica dofinansowania wynosi obecnie 143 443,20 zł. Wskaźnik jest aktualizowany co trzy miesiące, dlatego kwota może się zmieniać. Aktualne wartości publikuje PFRON na swojej stronie.
Nie należy jednak zakładać, że każda osoba otrzyma maksymalną kwotę albo dokładnie 95 proc. przedstawionego kosztorysu. Jest to jedynie prawna górna granica pomocy. Ostateczna wysokość wsparcia zależy między innymi od:
- zasad przyjętych w danym powiecie;
- kosztu i zakresu niezbędnych prac;
- wpływu przebudowy na samodzielność wnioskodawcy;
- liczby złożonych wniosków;
- środków, którymi dysponuje samorząd.
Powiat może więc przyznać kwotę niższą od tej, o którą wystąpiła osoba z niepełnosprawnością.
Gdzie złożyć wniosek?
Pieniądze pochodzą ze środków PFRON, ale wniosków nie rozpatruje centrala Funduszu ani jego oddziały wojewódzkie. Za realizację zadania odpowiada samorząd powiatowy.
Wniosek składa się w powiatowym centrum pomocy rodzinie – w przypadku mieszkańców powiatu, lub w MOPS lub MOPR – w przypadku mieszkańców miasta na prawach powiatu. Wygodniej, bo bez wychodzenia z domu, wniosek można złożyć elektronicznie przez System Obsługi Wsparcia (SOW).
Przed wypełnieniem dokumentów warto skontaktować się z właściwą jednostką. Powiaty mogą stosować własne katalogi dofinansowywanych prac, limity kwotowe i kryteria pierwszeństwa. Mogą się również różnić wymaganym zestawem załączników.
Jakie dokumenty trzeba przygotować?
Dokładną listę dokumentów określa właściwy PCPR, MOPS lub MOPR. Najczęściej wymagane są:
- kopia orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność;
- dokument potwierdzający prawo do mieszkania;
- zgoda właściciela lub współwłaścicieli na wykonanie prac;
- zaświadczenie lekarskie opisujące trudności w poruszaniu się;
- opis występujących barier i planowanego sposobu ich usunięcia;
- kosztorys lub oferta wykonawcy;
- zdjęcia pomieszczenia albo miejsca wymagającego dostosowania;
- oświadczenie o dochodach i liczbie osób w gospodarstwie domowym;
- wymagane zgody budowlane, administracyjne lub zgodę wspólnoty czy spółdzielni, jeżeli prace obejmują części wspólne budynku.
Dobrze przygotowane uzasadnienie powinno pokazywać nie tylko to, co ma zostać przebudowane, lecz także jak konkretna zmiana wpłynie na samodzielność i bezpieczeństwo osoby z niepełnosprawnością.
Najpierw umowa, dopiero później remont
To jedna z najważniejszych zasad całej procedury: prac nie wolno rozpoczynać przed przyznaniem dofinansowania i podpisaniem umowy.
PFRON nie zwraca pieniędzy wydanych wcześniej. Dotyczy to zarówno wynagrodzenia wykonawcy, jak i zakupu materiałów, urządzeń sanitarnych, uchwytów czy podnośnika. Samo złożenie wniosku również nie uprawnia jeszcze do rozpoczęcia remontu.
Najbezpieczniejsza kolejność wygląda następująco:
- rozpoznanie barier i przygotowanie planu dostosowania mieszkania;
- zebranie dokumentów oraz kosztorysu;
- złożenie wniosku;
- ocena dokumentów i – jeżeli jednostka tego wymaga – wizja lokalna;
- otrzymanie decyzji i podpisanie umowy;
- wykonanie prac zgodnie z zatwierdzonym zakresem;
- przedstawienie faktur i rozliczenie dofinansowania.
Nie należy również samodzielnie zmieniać zatwierdzonego zakresu prac. Jeżeli podczas remontu konieczna okaże się zmiana materiału, urządzenia lub wykonawcy, trzeba wcześniej skontaktować się z jednostką, która podpisała umowę.
Dobrze dostosowane mieszkanie nie jest luksusem. Może zdecydować o tym, czy osoba z niepełnosprawnością samodzielnie skorzysta z łazienki, przygotuje posiłek albo bezpiecznie opuści budynek. Dofinansowanie ze środków PFRON może pokryć znaczną część kosztów takich zmian, ale wymaga wcześniejszego przygotowania dokumentów i przekonującego opisania występujących barier.
Autor: Monika Łysek, Redaktor Werbeo