24 sierpień 2026

Urzędy pracy w kryzysie

Urzędy pracy borykają się z problemem zbyt małych środków na pomoc dla osób bezrobotnych, choć pod koniec 2025 r. miały znacznie więcej klientów niż w analogicznym okresie 2024 r. Skutkiem tego będą mniejsze dofinansowania m.in. na staże. Mniej funduszy będzie również na przystosowanie miejsc pracy. Zredukowana zostanie także liczba prac społecznie użytecznych, czyli prostych zajęć wykonywanych przez osoby bezrobotne na rzecz lokalnej społeczności.

Ograniczenie środków z Funduszu Pracy 

Rosnące potrzeby, malejące środki

W 2026 r. znaczna część środków Funduszu Pracy została przeznaczona na realizację projektów finansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+). W efekcie powiatowe urzędy pracy mają na pozostałe formy wsparcia tylko około jedną trzecią środków w porównaniu z 2025 r. W niektórych województwach, m.in. łódzkim i opolskim, samorządy nie otrzymały żadnych środków na działania realizowane poza projektami EFS+. Taki wniosek płynie z raportu „Możliwości finansowania form pomocy dla osób bezrobotnych i poszukujących pracy przez powiatowe urzędy pracy w 2026 r.” Bernadety Skóbel i Eweliny Kocemby ze Związku Powiatów Polskich (ZPP). W raporcie przedstawiono sytuację na rynku pracy, sposób wykorzystania pieniędzy z Funduszu Pracy oraz ich podział między powiaty. Zwrócono szczególną uwagę na zmniejszenie środków dostępnych dla powiatowych urzędów pracy, a także na różnice w sytuacji poszczególnych województw i powiatów.

Zmiany w finansowaniu pomocy dla bezrobotnych w latach 2021–2026

W latach 2021–2025 wpływy ze składek do Funduszu Pracy rosły, jednak kwoty przeznaczane na pomoc osobom bezrobotnym i poszukującym pracy pozostawały na podobnym poziomie. Wyjątkiem był 2022 rok, kiedy na ten cel wydano ponad 4 mld zł.
Plany rozwoju kraju do 2035 roku również zakładają większą aktywizację zawodową. Szczególne wsparcie ma być kierowane m.in. do osób młodych, seniorów, osób z niepełnosprawnościami, kobiet po urodzeniu dziecka oraz osób pracujących w rolnictwie, które chcą zmienić zawód. Mimo zapowiedzi rozszerzenia pomocy nie tylko nie przeznaczono na ten cel większych środków, a wręcz je zmniejszono.
Widać to również w porównaniu wydatków Funduszu Pracy z wpływami ze składek. W 2022 roku na formy pomocy przeznaczono równowartość 66 proc. wpływów ze składek. W kolejnych latach udział ten systematycznie malał: do 42 proc. w 2023 roku, 39 proc. w 2024 roku i 35 proc. w 2025 roku. W 2026 roku wyniósł już tylko 19 proc.

Środki nieadekwatne do kosztów pomocy dla bezrobotnych

Na pomoc jednej osobie bezrobotnej urząd pracy otrzymuje średnio około 64 zł miesięcznie, a ponad trzy czwarte samorządów może przeznaczyć na ten cel mniej niż 100 zł na osobę. W części powiatów województw łódzkiego i opolskiego na działania realizowane poza projektami EFS+ nie przewidziano żadnych pieniędzy jak już wspomniano. Duże cięcia dotknęły również województwa świętokrzyskie i warmińsko-mazurskie, mimo utrzymującego się tam wysokiego bezrobocia.
Dodatkowym problemem jest to, że liczba zarejestrowanych bezrobotnych nie pokazuje pełnej skali zadań urzędów. W ciągu roku obsługują one znacznie więcej osób ze względu na ciągłą rejestrację i wyrejestrowywanie bezrobotnych. 

Podsumowanie raportu 

Raport pokazuje, że sytuacja powiatowych urzędów pracy staje się coraz trudniejsza. Z jednej strony zwiększa się zakres ich obowiązków i liczba osób, które mogą korzystać z oferowanej pomocy, a z drugiej ograniczane jest finansowanie przeznaczone na działania związane z aktywizacją zawodową. Dotyczy to nie tylko osób bezrobotnych, ale również poszukujących pracy, biernych zawodowo czy innych grup, które zgodnie z nowymi przepisami mają być szerzej wspierane przez urzędy pracy.
W wielu regionach bezrobocie rejestrowane wzrasta, a potrzeby związane z aktywizacją zawodową pozostają wysokie. Ograniczone możliwości finansowe urzędów mogą więc utrudniać realizację takich form wsparcia jak szkolenia, staże, prace interwencyjne czy roboty publiczne. W dłuższej perspektywie może to osłabić efektywność działań mających na celu przeciwdziałanie bezrobociu oraz pogłębić różnice w dostępie do pomocy pomiędzy poszczególnymi powiatami i województwami.