Ulga rehabilitacyjna w praktyce: co można odliczyć, a co nie

Czym jest ulga rehabilitacyjna

Zasady korzystania z ulgi rehabilitacyjnej zostały określone w przepisach art. 26 ust. 1 pkt 6 i ust. 7a-7g ustawy o PIT oraz art. 11 ust. 1 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Ulga, o której mowa, to odliczenia w PIT i w ryczałcie ewidencjonowanym. Mogą z niej skorzystać osoby z niepełnosprawnością, a także osoby, które je utrzymują.
Zasadniczo rzecz ujmując, ulga rehabilitacyjna to prawo do odliczenia w podatku dochodowym od osób fizycznych (od dochodu przed opodatkowaniem) oraz w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych (od przychodu przed opodatkowaniem) wydatków: 

1. na cele rehabilitacyjne oraz 
2. wydatków związanych z ułatwianiem wykonywania czynności życiowych.

Wyżej wymienione koszty muszą zostać poniesione przez podatników z niepełnosprawnościami lub podatników, którzy utrzymują osoby z orzeczoną niepełnosprawnością.

Ulga rehabilitacyjna za 2025 r. – limit

Ulga rehabilitacyjna za 2025 r. to ulga podatkowa do odliczenia, gdy przychód osoby z niepełnosprawnością nie przekroczył 22 546,92 zł brutto. Do kwoty tej nie wlicza się:

1. alimentów na rzecz dzieci;
2. zasiłku pielęgnacyjnego;
3. świadczenia uzupełniającego, otrzymanego na podstawie przepisów o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji;
4. dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów;
5. kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów;
6. dodatku energetycznego, o którym mowa w art. 5c ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne;
7. dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym;
8. dodatku węglowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym;
9. dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła i dodatku dla niektórych podmiotów niebędących gospodarstwami domowymi z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła, o których mowa w art. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw;
10. dodatku elektrycznego, o którym mowa w art. 27 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej;
11. refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT, o której mowa w art. 18 ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu;
12. bonu energetycznego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego;
13. bonu ciepłowniczego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 września 2025 r. o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia wysokości cen energii elektrycznej.

Ministerstwo Finansów informuje, że do dochodów liczonych do ww. limitu zalicza się natomiast inne dochody zwolnione z opodatkowania np. zapomogę lub przychody osób do ukończenia 26. roku życia, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT.

Kto może skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej? 

Oprócz posiadania statusu osoby z niepełnosprawnością albo osoby mającej na utrzymaniu taką osobę, warunkiem skorzystania z omawianej ulgi jest bycie podatnikiem PIT. Ponadto należy osiągnąć w danym roku podatkowym dochód opodatkowany wg skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 ustawy o PIT, albo być podatnikiem płacącym ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, który w danym roku osiągnął przychody opodatkowane w tej formie.
W przypadku osób płacących ryczałt, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, korzystać z ulgi mogą tylko ci, którzy osiągają przychody wymienione w art. 6 ust. 1, 1a i 1d tej ustawy, czyli przychody:

1. z działalności gospodarczej prowadzonej indywidualnie albo w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku lub spółki jawnej osób fizycznych;
2. z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze;
3. o których mowa w art. 20 ust. 1c ustawy o PIT, czyli (pisząc w skrócie) z tytułu sprzedaży przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu;
4. związane z poniesieniem w danym roku podatkowym ww. wydatków z art. 26 ust. 7a ustawy o PIT.

W przypadku tych ostatnich wydatków (art. 26 ust. 7a ustawy o PIT), to podlegają one odliczeniu tylko wtedy, jeżeli nie zostały sfinansowane (dofinansowane) ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zakładowego funduszu aktywności, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie.
W przypadku gdy te wydatki były częściowo sfinansowane (dofinansowane) z ww. funduszy (środków), odliczeniu podlega różnica pomiędzy poniesionymi wydatkami a kwotą sfinansowaną (dofinansowaną) z tych funduszy (środków) lub zwróconą w jakiejkolwiek formie.

Wydatki objęte ulgą rehabilitacyjną

Ulga rehabilitacyjna może być zastosowana wyłącznie w stosunku do konkretnych rodzajów wydatków, które zostały wymienione w art. 26 ust. 7a ustawy o PIT. Wydatki te dzieli się na:

1. nielimitowane, od których jest możliwość odliczenia pełnej kwoty poniesionego wydatku;
2. limitowane, od których jest możliwość odliczenia limitowanej kwoty poniesionego wydatku (występuje limit „górny” i „dolny”).

W ramach wydatków nielimitowanych podatnik może odliczyć koszty poniesione na:

1. wydatki poniesione na adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności;
2. wydatki poniesione na przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności;
3. wydatki poniesione na zakup, naprawę i najem sprzętu rehabilitacyjnego, urządzeń i narzędzi niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych oraz wyposażenia umożliwiającego ich używanie zgodnie z przewidzianym zastosowaniem;
4. wydatki poniesione na zakup, naprawę i najem wyrobów medycznych wymienionych w wykazie wyrobów medycznych oraz wyposażenia umożliwiającego ich używanie zgodnie z przewidzianym zastosowaniem;
5. odpłatny pobyt na turnusie rehabilitacyjnym;
6. odpłatny pobyt w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym;
7. odpłatny pobyt opiekuna osoby z niepełnosprawnością zaliczonej do I grupy inwalidztwa lub dzieci niepełnosprawnych do lat 16, przebywającego z osobą z niepełnosprawnością na turnusie rehabilitacyjnym, w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego lub zakładzie rehabilitacji leczniczej;
8. wydatki poniesione w związku z zabiegami rehabilitacyjnymi lub leczniczo-rehabilitacyjnymi;
9. opiekę pielęgniarską w domu nad osobą z niepełnosprawnością w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób z niepełnosprawnością zaliczonych do I grupy inwalidztwa;
10. opłacenie tłumacza języka migowego;
11. kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób z niepełnosprawnością, które nie ukończyły 25. roku życia;
12. odpłatny konieczny przewóz na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne:
    •    osoby z niepełnosprawnością – karetką transportu sanitarnego,
    •    osoby z niepełnosprawnością zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa oraz dzieci niepełnosprawnych do lat 16 – również innymi niż karetka środkami transportu sanitarnego;
13. odpłatne przejazdy środkami transportu publicznego związane z pobytem:
    •     na turnusie rehabilitacyjnym,
    •     w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego, zakładach rehabilitacji leczniczej, zakładach opiekuńczo- leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych,
    •    na koloniach i obozach dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób z niepełnosprawnością, które nie ukończyły 25. roku życia;
    •    opiekuna osoby z niepełnosprawnością zaliczonej do I grupy inwalidztwa lub dzieci niepełnosprawnych do lat 16, przebywającego z osobą z niepełnosprawnością na turnusie rehabilitacyjnym lub w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, lub zakładzie rehabilitacji leczniczej. 

Kwota ulgi rehabilitacyjnej nie może być odliczona w kolejnych latach podatkowych, nawet jeśli podatnik nie mógł jej odliczyć, ponieważ przekraczała ona limit dopuszczalnego odliczenia (wydatki limitowane) bądź podatnik nie osiągnął wystarczającego dochodu/przychodu.

Natomiast w ramach wydatków limitowanych można odliczyć wydatki na:

1. opłacenie przewodników osób niewidomych zaliczonych do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności;
2. utrzymanie przez osoby niewidome oraz osoby z niepełnosprawnością narządu ruchu psa asystującego, tj. odpowiednio wyszkolonego i specjalnie oznaczonego psa;
3. używanie samochodu osobowego stanowiącego własność (współwłasność) osoby z niepełnosprawnością lub podatnika mającego na utrzymaniu taką osobę albo dziecko niepełnosprawne, które nie ukończyło 16. roku życia;
4. leki;
5. pieluchomajtki, pieluchy anatomiczne, chłonne majtki, podkłady, wkłady anatomiczne.

Katalog wydatków, które można odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej, jest zamknięty i uregulowany przepisami ustawy o PIT, co oznacza, że w ramach ulgi można odliczyć tylko konkretne wydatki.

W 2026 r. można odliczyć następujące kwoty ulgi rehabilitacyjnej:

1.    jeżeli poniesiono wydatek z kategorii nielimitowanych – w PIT można odliczyć całą kwotę poniesionych wydatków;
2.    jeżeli poniesiono wydatek z kategorii limitowanych – w PIT można odliczyć maksymalnie 2 280 zł dla wydatków limitowanych, z wyłączeniem leków;
3.    jeżeli poniesiono wydatek z kategorii leków – w PIT można odliczyć nadwyżkę wydatków ponad 100 zł miesięcznie.

Dokumentowanie wydatków

Zasadą odliczania wydatków w ramach rozliczeń PIT, jest możliwość ich udokumentowania. Zgodnie z art. 26 ust. 7 pkt 4 ustawy o PIT, wysokość wydatków na cele rehabilitacyjne ustala się na podstawie dokumentu stwierdzającego ich poniesienie. Może to być:

1. faktura, 
2. rachunek, 
3. dowód wpłaty na poczcie, 
4. potwierdzenie przelewu bankowego

– o ile wynika z nich, kto, kiedy, komu, ile oraz za co zapłacił. 

1. dane identyfikujące kupującego (odbiorcę usługi lub towaru) i sprzedającego towar lub usługę;
2. rodzaj zakupionego towaru lub usługi;
3. kwotę zapłaty.

Zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Finansów, jeżeli z ulgi rehabilitacyjnej (w tym ulgi na leki) korzysta osoba, która ma na utrzymaniu osobę z niepełnosprawnością (np. rodzic niepełnosprawnego dziecka), to dokument stwierdzający poniesienie wydatku uprawniającego do odliczenia może być wystawiony zarówno na osobę z niepełnosprawnością, jak i na osobę utrzymującą osobę z niepełnosprawnością.

Wydatki mogą być ponoszone w Polsce i za granicą. W przypadku wydatków poniesionych za granicą, w sytuacji gdy były one poniesione w walucie obcej, przeliczenia należy dokonać na walutę polską za pomocą średniego kursu Narodowego Banku Polskiego z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia wydatku.

Tylko w przypadku wydatków, o których mowa w art. 26 ust. 7a pkt 7 (na przewodnika), pkt 8 (na psa asystującego) i pkt 14 (na samochód), nie jest wymagane posiadanie dokumentów stwierdzających ich wysokość. Jednakże na żądanie organów podatkowych podatnik jest obowiązany przedstawić dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, czyli wskazać z imienia i nazwiska osoby, które opłacono w związku z pełnieniem przez nie funkcji przewodnika. Natomiast w przypadku psa asystującego okazać certyfikat potwierdzający status psa asystującego.
Jeśli chodzi o koszt używania samochodu (pkt 14), to również warto zbierać paragony i rachunki za paliwo i inne ww. wydatki (przynajmniej do kwoty limitu odliczenia, tj. do 2 280 zł rocznie) z danego roku. Wszelkie dokumenty potwierdzające poniesione koszty mogą okazać się niezbędne podczas ewentualnej kontroli urzędu skarbowego. Fiskus może kontrolować zeznania podatkowe PIT przez 5 lat od końca roku, w którym zeznanie zostało złożone.
 

Odliczanie ulgi rehabilitacyjnej przez opiekunów osób z niepełnosprawnością

Z ulgi rehabilitacyjnej mogą korzystać nie tylko osoby z niepełnosprawnością, ale także ich opiekunowie, wskazani w art. 26 ust. 7e ustawy o PIT. Mogą oni odliczać (od dochodu w PIT albo od przychodu w ryczałcie ewidencjonowanym) wydatki wskazane art. 26 ust. 7a ustawy o PIT. Ich też obowiązują pozostałe warunki uprawniające do korzystania z tej ulgi, oprócz oczywiście posiadania statusu osoby niepełnosprawnej.

Ulga rehabilitacyjna: kluczowe wnioski z interpretacji KIS

Organy podatkowe konsekwentnie podkreślają, że wydatki na adaptację i wyposażenie mieszkania mogą zostać odliczone w ramach ulgi rehabilitacyjnej, o ile są bezpośrednio związane z potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności i faktycznie ułatwiają codzienne funkcjonowanie lub rehabilitację. Nie jest przy tym wymagane, aby miały one „indywidualny” charakter w sensie technicznym – kluczowe jest to, czy odpowiadają na konkretne ograniczenia danej osoby.
Do wydatków kwalifikowanych zaliczane są m.in. likwidacja barier architektonicznych, remont łazienki, montaż klimatyzacji, wymiana źródła ogrzewania, instalacja fotowoltaiczna czy zakup elektrycznego karnisza. Ulga może obejmować również koszty używania samochodu osobowego (w granicach ustawowego limitu), zakup leków zaleconych przez lekarza, wyrobów medycznych, zabiegów rehabilitacyjnych, turnusów rehabilitacyjnych oraz pobyt w zakładzie opiekuńczo-leczniczym.
Jednocześnie Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazuje wyraźne granice stosowania ulgi. W jednej z interpretacji uznał, że operacja kręgosłupa, nawet jeśli jest konieczna do odzyskania samodzielności i poprawy stanu zdrowia osoby z niepełnosprawnością, nie stanowi wydatku podlegającego odliczeniu. Sprawa dotyczyła podatnika z orzeczeniem o niepełnosprawności, który w 2025 r. przeszedł zabieg mikrodiscektomii, czyli chirurgiczne usunięcie przepukliny krążka międzykręgowego. Podatnik argumentował, że operacja była niezbędna do przywrócenia sprawności i w praktyce stanowiła element procesu rehabilitacji.
KIS nie podzieliła tego stanowiska. Wyjaśniła, że ustawa o PIT pozwala na odliczenie wyłącznie wydatków na zabiegi rehabilitacyjne lub leczniczo-rehabilitacyjne. Ponieważ przepisy nie zawierają definicji tych pojęć, organ odwołał się do ich znaczenia językowego, wskazując, że rehabilitacja polega na usprawnianiu pacjenta poprzez odpowiednie zabiegi, a rehabilitacja lecznicza łączy leczenie z działaniami usprawniającymi, takimi jak fizykoterapia czy kinezyterapia. Operacja chirurgiczna została natomiast uznana za odrębną interwencję medyczną, której celem jest usunięcie przyczyny schorzenia, a nie rehabilitacja w rozumieniu przepisów podatkowych.
W efekcie koszty zabiegu mikrodiscektomii nie mogą zostać zaliczone do wydatków rehabilitacyjnych i nie podlegają odliczeniu w zeznaniu PIT w ramach ulgi rehabilitacyjnej.

Autor: Monika Łysek, Redaktor WERBEO