18 marzec 2026
Czy przepisy prawa pracy nakazujące zapewnienie neutralności płciowej ogłoszeń rekrutacyjnych dotyczą wyłącznie pracodawców, czy także zleceniodawców?
Pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości. Jest to jedna z podstawowych zasad prawa pracy wynikająca z art. 18(3c) § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. ‒ Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 277, ze zm.) – dalej: k.p. W myśl § 2 tego artykułu powyższe wynagrodzenie obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a ponadto inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub w innej formie niż pieniężna. W świetle art. 18(3c) § 3 k.p. przez prace o jednakowej wartości należy rozumieć prace, których wykonywanie wymaga od pracowników porównywalnych kwalifikacji zawodowych – potwierdzonych dokumentami przewidzianymi w odrębnych przepisach lub praktyką i doświadczeniem zawodowym – a także porównywalnej odpowiedzialności i wysiłku.
O jakich kwestiach związanych z wynagrodzeniem pracodawca musi poinformować kandydata do pracy i w jakim terminie powinien to zrobić?
Na podstawie ustawy z dnia 4 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy (Dz. U. 2025 r., poz. 807) do przepisów k.p. dodano art. 18(3ca), regulujący kwestie związane z obowiązkami informacyjnymi pracodawcy wobec kandydatów do pracy. Zgodnie z § 1 tego przepisu pracodawca jest zobowiązany do przekazania osobie ubiegającej się o zatrudnienie na danym stanowisku pracy (w tym osobie z niepełnosprawnością) następujących informacji:
- o wynagrodzeniu, o którym mowa w art. 18(3c) § 2 k.p., w tym jego początkowej wysokości lub jego przedziale – opartym na obiektywnych, neutralnych kryteriach, przede wszystkim uwzględniających płeć;
- o stosownych postanowieniach odpowiednio układu zbiorowego pracy lub regulaminu wynagradzania (w razie braku układu zbiorowego pracy lub obowiązywania u pracodawcy regulaminu wynagradzania).
Pracodawca musi przekazać kandydatowi do pracy informacje, o których mowa w art. 18(3ca) § 1 k.p., z wyprzedzeniem pozwalającym kandydatowi do pracy na zapoznanie się z treścią tych informacji w celu umożliwienia mu podjęcia świadomych i przejrzystych negocjacji.
Przepis art. 18(3ca) § 2 k.p. stanowi, że informacje, które pracodawca ma obowiązek przekazać kandydatowi do pracy na mocy art. 18(3ca) § 1 k.p., powinny być przekazane na jednym z poniższych etapów:
- w ogłoszeniu o naborze na stanowisko;
- przed rozmową kwalifikacyjną – gdy pracodawca nie ogłosił naboru na stanowisko albo nie przekazał tych informacji w ogłoszeniu o naborze na stanowisko;
- przed nawiązaniem stosunku pracy – o ile pracodawca nie ogłosił naboru na stanowisko albo nie przekazał tych informacji w takim ogłoszeniu ani przed rozmową kwalifikacyjną.
Wskazane informacje mogą zostać przekazane w formie papierowej lub elektronicznej.
Co istotne, ogłoszenia o naborze na stanowisko pracy oraz określenia stanowisk pracy muszą być neutralne pod względem płci. Poza tym w toku całego postępowania rekrutacyjnego pracodawca powinien zapewnić brak dyskryminacji bezpośredniej i pośredniej, w tym ze względu na płeć.
Czy w przypadku zleceniodawców obowiązek zapewnienia neutralności ogłoszeń o naborze również istnieje?
W związku z wejściem w życie analizowanych przepisów pojawiła się jednak wątpliwość, czy obowiązek formułowania ogłoszeń w sposób zapewniający ich neutralność płciową oraz neutralność określeń stanowisk pracy, dotyczy także ogłoszeń przygotowywanych przez zleceniodawców?
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że przepisy k.p., włącznie z art. 18(3ca) tej ustawy, co do zasady regulują prawa i obowiązki pracowników. Jak wynika z treści art. 2 k.p., pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Z kolei umowy zlecenia są regulowane przez przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1071, ze zm.) – dalej: k.c.
Biorąc pod uwagę powyższe, należy zaznaczyć, że w przypadku ogłoszeń, w których poszukuje się zleceniobiorców, podstawą zobowiązania zleceniodawcy do sformułowania treści takiego ogłoszenia w sposób niedyskryminujący ze względu na płeć nie może być art. 18(3ca) k.p. W przypadku zleceniodawców niektórzy eksperci doszukują się podstawy takiego obowiązku w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1452). W świetle tego uregulowania nie można nierówno traktować osób fizycznych ze względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, religię, wyznanie, światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną w zakresie warunków podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej lub zawodowej, w tym w ramach stosunku pracy albo pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Autor: Paweł Kawka, Redaktor WERBEO
