Home > Blog i zasoby > Blog

17 kwiecień 2026

Od pandemii po kryzys energetyczny – czy home office znów wraca do łask?

Czy globalny kryzys paliwowy, podobnie jak pandemia, może przyspieszyć powrót do pracy zdalnej? Rosnące ceny energii i zakłócenia na rynku ropy sprawiają, że coraz więcej pracowników i pracodawców ponownie dostrzega potencjał pracy wykonywanej poza biurem.


Praca zdalna w prawie


Wejście do porządku prawnego pracy wykonywanej w trybie zdalnym niewątpliwie przyspieszyła pandemia COVID-19. Zacznijmy od tego, że od 7 kwietnia 2023 r., wraz z wejściem w życie nowelizacji Kodeksu pracy, praca zdalna została na stałe uregulowana w polskim porządku prawnym. Nowe przepisy odpowiadają na zmieniające się realia rynku pracy oraz rosnące zainteresowanie wykonywaniem obowiązków zawodowych poza tradycyjnym miejscem zatrudnienia. Zarówno pracodawcy, jak i pracownicy dostrzegają liczne korzyści płynące z tego rozwiązania – od większej elastyczności po możliwość lepszego dostosowania warunków pracy do indywidualnych potrzeb.

Zgodnie z obowiązującymi regulacjami praca zdalna może być wykonywana całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą, najczęściej w jego miejscu zamieszkania. Jednocześnie to pracodawca określa zasady jej wykonywania, w tym organizację pracy oraz niezbędne warunki techniczne.

Wprowadzenie pracy zdalnej wiąże się również z określonymi obowiązkami po stronie pracodawcy. Należy do nich przede wszystkim zapewnienie odpowiednich narzędzi pracy oraz pokrycie kosztów bezpośrednio związanych z jej wykonywaniem, takich jak instalacja, serwis i konserwacja sprzętu, zużycie energii elektrycznej czy usługi telekomunikacyjne. Przepisy dopuszczają także możliwość ustalenia zasad korzystania z prywatnych narzędzi pracownika, co wiąże się z koniecznością wypłaty ekwiwalentu pieniężnego lub ryczałtu odpowiadającego ponoszonym kosztom.

Tak ukształtowane regulacje tworzą ramy prawne dla pracy zdalnej, która staje się jednym z kluczowych elementów współczesnego rynku pracy.

Obowiązki pracodawcy. Prawa pracownika


Wykonywanie pracy zdalnej co do zasady wymaga uzgodnienia między pracownikiem a pracodawcą. Może ono nastąpić zarówno na etapie zawierania umowy o pracę, jak i już w trakcie zatrudnienia – poprzez zmianę warunków pracy, przy czym przepisy nie wymagają zachowania formy pisemnej.

Od tej zasady przewidziano jednak wyjątki. W szczególnych sytuacjach, takich jak stan nadzwyczajny, stan epidemii lub zagrożenia epidemicznego (a także w okresie do trzech miesięcy po ich odwołaniu), jak również w przypadku działania siły wyższej – na przykład pożaru czy zalania zakładu pracy – pracodawca może jednostronnie polecić wykonywanie pracy zdalnej, bez konieczności wcześniejszego uzgodnienia tego z pracownikiem.

Niezależnie od trybu wprowadzenia pracy zdalnej, na pracodawcy spoczywa obowiązek zapewnienia pracownikowi niezbędnych materiałów i narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych umożliwiających wykonywanie obowiązków służbowych. Dopuszczalne jest również korzystanie z prywatnego sprzętu pracownika, o ile strony dokonają stosownych ustaleń, a jednocześnie zostaną zachowane wymagania w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony danych.

Droga benzyna? Pracujmy online


Napięcia na Bliskim Wschodzie doprowadziły do jednych z najpoważniejszych w historii zakłóceń w globalnych dostawach ropy naftowej. Szczególnie dotknięty został transport przez Cieśninę Ormuz, kluczowy szlak odpowiadający za około 20% światowego transportu ropy. Dotychczas każdego dnia przepływało tamtędy blisko 20 milionów baryłek ropy i produktów ropopochodnych. Ograniczenie tego ruchu spowodowało znaczące napięcia na rynku, skutkując wzrostem cen surowca powyżej 100 dolarów za baryłkę oraz podwyżkami cen paliw rafinowanych, takich jak olej napędowy, paliwo lotnicze czy LPG.

W reakcji na tę sytuację Międzynarodowa Agencja Energetyczna przedstawiła zestaw rekomendacji mających na celu ograniczenie popytu na paliwa. Propozycje te skierowane są zarówno do rządów, jak i przedsiębiorstw oraz gospodarstw domowych, przy czym obejmują różne obszary funkcjonowania gospodarki – od transportu drogowego i lotniczego po sektor przemysłowy.
Co istotne, wśród najważniejszych rozwiązań wskazano rozwój pracy zdalnej. Podkreślono, że wykonywanie obowiązków zawodowych poza biurem może w istotny sposób ograniczyć zużycie ropy związane z codziennymi dojazdami, zwłaszcza w branżach, w których charakter pracy na to pozwala. W tym kontekście praca online ponownie jawi się jako nie tylko wygodne, ale i strategiczne narzędzie reagowania na globalne wyzwania energetyczne.

Decyzja po stronie pracodawcy


Dla wielu pracowników obecna sytuacja na rynku paliw staje się istotnym argumentem przemawiającym za wykonywaniem obowiązków w formie zdalnej, zamiast ponoszenia kosztów i czasu związanych z codziennymi dojazdami. Obowiązujące przepisy dopuszczają możliwość pracy zdalnej na wniosek pracownika, jednak jej wdrożenie co do zasady wymaga zgody pracodawcy – chyba że została ona wcześniej przewidziana w regulaminie pracy lub zawartym porozumieniu.

W takich przypadkach pracownik może ubiegać się o tzw. pracę zdalną okazjonalną. Jest ona przyznawana na wniosek pracownika i może obejmować maksymalnie 24 dni w roku kalendarzowym. Ze względu na swój szczególny, incydentalny charakter, nie podlega wszystkim regulacjom właściwym dla standardowej pracy zdalnej – w szczególności pracodawca nie ma obowiązku zapewnienia materiałów ani narzędzi pracy.

Należy pamiętać, że pracodawca nie jest zobowiązany do uwzględnienia wniosku pracownika o pracę zdalną okazjonalną i może odmówić jego przyjęcia, bez konieczności uzasadniania swojej decyzji. 

W obliczu dynamicznych zmian gospodarczych i rosnących kosztów energii praca zdalna przestaje być jedynie wygodnym rozwiązaniem, a zaczyna pełnić funkcję realnego narzędzia adaptacji do nowych warunków rynkowych. Choć jej stosowanie wciąż zależy od uzgodnień między pracownikiem a pracodawcą, a w niektórych przypadkach również od dobrej woli pracodawcy, obowiązujące przepisy tworzą elastyczne ramy umożliwiające jej szersze wykorzystanie. Niewykluczone więc, że czynniki ekonomiczne, podobnie jak wcześniej pandemia, ponownie przyczynią się do upowszechnienia pracy zdalnej jako standardu w wielu branżach.

Autor: Monika Łysek, Redaktor Werbeo