01 wrzesień 2026
Nie ma BHP bez zdrowia psychicznego
Kask, gaśnica czy odzież ochronna to elementy, które najczęściej przychodzą nam na myśl, gdy mówimy o BHP. Kojarzymy je z ochroną przed wypadkami i zagrożeniami, które możemy łatwo zobaczyć. Tymczasem bezpieczeństwo w pracy to znacznie więcej niż ochrona naszego ciała. Równie ważne jest zdrowie psychiczne, na które wpływają stres, przeciążenie, presja, relacje w zespole czy sposób organizacji pracy. Troska o zdrowie psychiczne nie powinna być więc traktowana jako dodatek do BHP, ale jako jego integralna część.
Czasy się zmieniają
Nasi rodzice pamiętają czasy, kiedy praca i życie prywatne były od siebie wyraźnie oddzielone. Wchodząc do zakładu pracy, należało zostawić osobiste problemy i emocje za drzwiami, a od pracownika oczekiwano przede wszystkim pełnego skupienia na obowiązkach. Rozmowy o stresie, przeciążeniu czy trudnościach psychicznych właściwie nie miały miejsca w środowisku zawodowym. Przez lata takie podejście uznawano za naturalny element profesjonalizmu. Dziś wiemy jednak, że człowiek nie zostawia swoich emocji przed wejściem do pracy. Zmiany społeczne, a szczególnie pandemia i rozwój pracy zdalnej, jeszcze mocniej pokazały, jak bardzo życie zawodowe i prywatne wzajemnie się przenikają. Dom stał się jednocześnie miejscem odpoczynku, pracy i spotkań, a granica między tymi dwoma światami jest już znacznie mniej wyraźna.
Dziś coraz częściej patrzymy na pracę nie tylko przez pryzmat wyników i realizacji obowiązków, ale również jej wpływu na człowieka. Rosnące tempo, wysokie wymagania i presja na efektywność sprawiają, że troska o własne granice nabiera szczególnego znaczenia. Pracownicy są bardziej świadomi swoich potrzeb i coraz rzadziej godzą się na warunki, które negatywnie wpływają na ich samopoczucie. Wiedzą również, że długotrwały stres i przeciążenie mogą prowadzić do poważnych konsekwencji dla zdrowia psychicznego i fizycznego.
Czynniki wpływające na dobrostan pracownika
Problemy związane ze zdrowiem psychicznym mogą mieć różne podłoże. Ich źródłem bywają trudności w życiu prywatnym, ale przyczyny mogą pojawiać się również w miejscu pracy. Przewlekły stres, nadmiar obowiązków, presja czasu, brak wsparcia, konflikty czy niewłaściwe relacje w zespole mogą stopniowo wpływać na samopoczucie i kondycję psychiczną pracownika. Szczególnie poważnym zagrożeniem są zachowania takie jak nękanie, zastraszanie czy inne formy mobbingu. Dlatego mówiąc o zdrowiu psychicznym w kontekście BHP, warto zwracać uwagę nie tylko na indywidualne trudności pracownika, ale również na środowisko pracy i warunki, jakie tworzy organizacja.
Mobbingu nie wolno ignorować
Nękanie, zastraszanie czy poniżanie w miejscu pracy może prowadzić do poważnych konsekwencji dla pracownika. Takie działania mogą przybierać różne, nie zawsze oczywiste formy. Jest to choćby ciągła krytyka, ośmieszanie, izolowanie, podważanie kompetencji czy celowe utrudnianie wykonywania obowiązków. W przypadku mobbingu nie mówimy o pojedynczym konflikcie czy jednorazowym niewłaściwym zachowaniu, lecz o działaniach uporczywych i długotrwałych. Ich skutki mogą być odczuwalne również poza miejscem pracy, wpływając na samopoczucie, poczucie własnej wartości, relacje z innymi, ogólną kondycję organizmu oraz codzienne funkcjonowanie.
Dane z raportu ZUS Absencja chorobowa w 2025 r
Raport ZUS wskazuje na rosnące znaczenie problemów ze zdrowiem psychicznym w absencji chorobowej Polaków. W 2025 r. wystawiono 1,8 mln zwolnień, obejmujących 34,1 mln dni nieobecności, a w ciągu siedmiu lat ich liczba wzrosła o ponad połowę. Zwolnienia częściej dotyczyły kobiet (62%) i najczęściej były związane ze stresem, zaburzeniami adaptacyjnymi, lękowymi oraz depresją. Widoczny jest także wzrost absencji związanej z wypaleniem zawodowym i problemami ze snem. Dane pokazują, że zdrowie psychiczne staje się coraz istotniejszym czynnikiem wpływającym na zdolność do pracy.
Zjawisko prezentyzmu i absenteizmu
Prezentyzm to sytuacja, gdy pracownik przychodzi do pracy mimo choroby, zmęczenia, stresu lub problemów osobistych. Jest obecny, ale nie jest w stanie pracować tak dobrze jak zwykle. Może mieć problemy z koncentracją, wykonywać zadania wolniej, popełniać więcej błędów i mieć mniej energii do działania.
Absenteizm oznacza nieobecność pracownika w pracy, np. z powodu choroby lub zwolnienia lekarskiego. Jeśli nieobecności są częste lub długotrwałe, mogą utrudniać organizację pracy i zwiększać obciążenie pozostałych pracowników.
Wsparcie zdrowia psychicznego w miejscu pracy
Jak więc przeciwdziałać tym bez wątpienia niebezpiecznym zjawiskom? Firma może zadbać o zdrowie psychiczne swoich pracowników na wiele sposobów. To np.:
- dostęp do pomocy psychologicznej -pracodawca może zapewnić pracownikom bezpłatne konsultacje z psychologiem lub terapeutą;
- anonimowa pomoc w trudnych sytuacjach -pracownik może poufnie porozmawiać ze specjalistą, również poza godzinami pracy;
- szkolenia dla pracowników -pomagają rozpoznawać oznaki silnego stresu, przeciążenia lub kryzysu psychicznego u siebie i innych.
Rola lidera w dbaniu o dobrostan pracowników
Menedżer nie powinien diagnozować problemów psychicznych pracownika Od tego są specjaliści. Powinien jednak zauważać niepokojące zmiany w jego zachowaniu, takie jak przemęczenie, problemy z koncentracją czy wycofanie i wiedzieć, gdzie można uzyskać pomoc.
Dbanie o własne zdrowie psychiczne jest bardzo ważne. Dobry stan psychiczny pracowników to większe bezpieczeństwo, lepsza koncentracja i mniejsze ryzyko błędów oraz wypadków. Jednym ze sposobów jest wyznaczenie granicy między pracą a życiem prywatnym, np. poprzez nieodpowiadanie na służbowe maile i telefony po godzinach pracy.
Działania naszej Fundacji
Rosnąca liczba zwolnień lekarskich związanych ze zdrowiem psychicznym pokazuje, jak ważne jest szybkie reagowanie na pierwsze sygnały przeciążenia, stresu czy wypalenia zawodowego. Wiele osób potrzebuje nie tylko wsparcia psychologicznego, ale również pomocy w odnalezieniu się na rynku pracy, zmianie ścieżki zawodowej czy pokonaniu barier formalnych.
Dlatego w ramach konsultacji Fundacja Werbeo oferuje wsparcie psychologiczne, coaching kariery oraz pomoc Trenera Pracy. Specjaliści pomagają m.in. w wyborze odpowiedniego stanowiska, planowaniu rozwoju zawodowego, przygotowaniu do rozmów kwalifikacyjnych oraz adaptacji w nowym miejscu pracy.
Można również skorzystać ze wsparcia ekspertów w zakresie orzecznictwa o niepełnosprawności oraz świadczeń pieniężnych. Specjaliści wyjaśniają obowiązujące procedury, pomagają zrozumieć przepisy i wskazują dostępne formy wsparcia.
Dodatkowo zapewniamy bezpłatne konsultacje prawne dotyczące praw pracowniczych osób z niepełnosprawnościami, obowiązków pracodawców, zasad zatrudniania, czasu pracy, urlopów oraz innych zagadnień związanych z prawem pracy.
Więcej informacji o dostępnych formach wsparcia można znaleźć na stronie:
https://werbeo.pl/wsparcie_specjalistow.
Autor: Katarzyna Kaźmierczak, Redaktor WERBEO