02 listopad 2026
Godziny zamiast całego dnia. Propozycje zmian w urlopach
Wielu pracowników zapewne miało okazję przekonać się, że wizyta u lekarza w godzinach pracy często oznacza konieczność uzgodnienia nieobecności z szefem i późniejszego odpracowania tego czasu.
A gdyby podzielić urlop na godziny i korzystać z tego w podobnych sytuacjach?
Petycja o zmianę Kodeksu Pracy
Fundacja „Można Lepiej” wystąpiła z petycją do Marszałka Sejmu o zmianę przepisów dotyczących urlopu wypoczynkowego pracownika. Zmiana pozwoliłaby podzielić do 3 dni wolnych na godziny za zgodą pracodawcy.
Zdaniem pomysłodawców petycji wizyta u lekarza, sprawy urzędowe czy obowiązki rodzinne często nie pozostawiają pracownikom innego wyjścia niż skorzystanie z dnia wolnego, mimo że załatwienie takich spraw zwykle zajmuje tylko kilka godzin. Są firmy dające możliwość odpracowania godzin nieobecności. W wielu innych często jest to jednak nie do zrobienia. Fundacja jest zdania, że zmiana taka pozwoli załatwić najpotrzebniejsze prywatne kwestie pracownika i wyeliminuje jednocześnie ryzyko nadużyć.
To nie zwiększenie
Autorzy wniosku podkreślają, że nie chodzi o zwiększenie urlopu, a jedynie bardziej dopasowane jego wykorzystanie.
W petycji do Marszałka Sejmu zwrócili uwagę, że urlop liczony w godzinach nie jest całkowitą nowością. Obecne przepisy pozwalają na wykorzystanie części dnia wolnego, jeśli pracownikowi pozostało mniej godzin urlopu niż wynosi długość jego zmiany. Ich zdaniem rozszerzenie tego rozwiązania nie powinno więc stanowić większego wyzwania dla pracodawców.
Zdaniem ekspertów
Eksperci są na tak. Ich zdaniem ta propozycja wpisuje się w trend większej elastyczności czasu pracy i odpowiada na realne potrzeby pracowników. Podkreślają, że wiele życiowych sytuacji nie wymaga całego dnia wolnego, a krótsza nieobecność nie stoi w sprzeczności z funkcją urlopu, który może służyć także zachowaniu równowagi między życiem zawodowym a prywatnym. Zwracają również uwagę, że limit trzech dni urlopu wykorzystywanych w godzinach pozwoliłby pracownikom załatwić najpilniejsze sprawy, nie naruszając jednocześnie podstawowej funkcji urlopu, jaką jest odpoczynek.
Prawne aspekty zmian
Jest to możliwe do wprowadzenia. „Z legislacyjnego punktu widzenia wprowadzenie urlopu na godziny jest jak najbardziej wykonalne. Polski system prawny już dziś przewiduje rozliczanie urlopu w godzinach, a limit trzech dni rocznie i wymóg zgody obu stron miałyby chronić jego wypoczynkowy charakter” – mówi mec. Katarzyna Zwierz-Wilkocka w wywiadzie dla Rzeczpospolitej.
Również mec. Magdalena Zwolińska jest zdania, że da się to zrobić. Jednocześnie ekspertka dostrzega wyzwania praktyczne związane z funkcjonowaniem takiego rozwiązania. Wskazuje m.in. na możliwy wzrost liczby wniosków urlopowych, większe obciążenie działów kadr oraz trudności organizacyjne wynikające z krótkotrwałych nieobecności pracowników, zwłaszcza w miejscach, gdzie konieczne jest zachowanie ciągłości pracy. Jej zdaniem wymóg zgody pracodawcy pozwala uwzględnić potrzeby firmy, jednak częste odmowy mogłyby sprawić, że elastyczność ta pozostałaby jedynie na papierze i stałaby się źródłem sporów między pracownikami a pracodawcami.
Zawsze jest ryzyko
Choć urlop na godziny mógłby ułatwić pracownikom godzenie obowiązków zawodowych i prywatnych, eksperci podkreślają, że wymaga starannego wyważenia interesów obu stron. Wskazują przy tym na ryzyko osłabienia wypoczynkowej funkcji urlopu oraz dalszego komplikowania przepisów.
Może potrzebujemy czegoś więcej?
Sam pomysł dzielenia urlopu na godziny wydaje się sensowny, bo trudno oczekiwać, by wizyta u lekarza, sprawa w urzędzie czy udział w szkolnym przedstawieniu dziecka wymagały wykorzystania całego dnia urlopu. Z drugiej strony pojawia się pytanie, czy rozwiązaniem powinno być dalsze dzielenie urlopu wypoczynkowego na godziny. Być może prostsze byłoby stworzenie odrębnego uprawnienia, np. dwu dni w roku w ramach „urlopu interwencyjnego”, przeznaczonego na nagłe sprawy osobiste i możliwego do wykorzystania także w wymiarze godzinowym. Pozwoliłoby to zachować podstawową funkcję urlopu wypoczynkowego, jaką jest regeneracja,
a jednocześnie dałoby pracownikom więcej elastyczności w codziennym życiu.
Wróćmy na ziemię
Pomysł Fundacji „Można Lepiej” jak najbardziej zasługuje na poważną dyskusję. Ostatecznie to pracownicy i pracodawcy najlepiej wiedzą, czy urlop na godziny ułatwiłby codzienne funkcjonowanie. Dlatego zachęcamy do rozmowy na ten temat w swoich miejscach pracy.
Autor: Katarzyna Kaźmierczak, redaktor WERBEO