14 październik 2026

Blisko 435 mln zł wesprze testowanie zatrudnienia wspomaganego

Zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami to szansa na pozyskanie kompetentnych, zaangażowanych pracowników, a także możliwość korzystania z dofinansowań i pomocy trenera pracy. Co jeszcze przekonuje pracodawców i jakiego wsparcia potrzebują, by przełamać obawy? Odpowiedzi szukamy w badaniach oraz podczas konferencji dotyczącej zatrudnienia wspomaganego.

Projekt, który wspiera

Wciąż trwa projekt „Standaryzacja modelu zatrudnienia wspomaganego w Polsce”, który służy wypracowaniu jednolitych zasad wsparcia osób z niepełnosprawnościami w znalezieniu i utrzymaniu pracy, z uwzględnieniem pomocy trenera pracy oraz potrzeb pracodawców. Realizują go Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, Polska Federacja Zatrudnienia Wspomaganego i Polska Unia Zatrudnienia Wspomaganego.

Dzięki badaniu przeprowadzonemu w jego ramach wiemy, że doświadczenie w zatrudnianiu osób z niepełnosprawnościami deklaruje 54,7% badanych pracodawców, natomiast 23% nigdy ich nie zatrudniało. Firmy mające doświadczenie w zatrudnianiu takich osób rzadziej obawiają się problemów z wydajnością i współpracą w zespole. Wyniki opisują uczestników badania, a nie wszystkich polskich pracodawców.

Nierówne szanse na zatrudnienie

Badani najczęściej wskazywali zatrudnianie osób z niepełnosprawnością ruchową i chorobami przewlekłymi, najrzadziej – osób z niepełnosprawnością intelektualną i w spektrum autyzmu. Obawy dotyczące komunikacji i adaptacji często wiązały się z niewiedzą. Dlatego ocena kandydata powinna uwzględniać jego kompetencje i indywidualne potrzeby.

Kwalifikacje i doświadczenie kandydatów wpływają na decyzję o zatrudnieniu u 56,5% respondentów. Dofinansowanie wynagrodzeń wskazało 35,4%, a obniżenie wpłat na PFRON – 29,2%. W osobnym pytaniu aż 58,3% badanych uznało dofinansowanie za zachętę do zatrudniania. Kompetencje pozostają więc kluczowe, ale pomoc finansowa ułatwia podjęcie decyzji.

Trener pracy wspiera pracownika i firmę

Z zatrudnienia wspomaganego korzystało lub korzysta 16,8% badanych pracodawców, a wśród nich przeważają pozytywne oceny. Trener pracy pomaga pracownikowi znaleźć i utrzymać zatrudnienie, wspiera wdrożenie do obowiązków oraz pomaga pracodawcy i zespołowi rozwiązywać pojawiające się trudności.

Obawy pracodawców

Pracodawcy obawiają się absencji, trudności organizacyjnych i kosztów dostosowania stanowisk. Pomoc specjalistów przy dostosowaniach zachęciłaby do zatrudniania 42,4% badanych, a szkolenia dla kadry i zespołów – 35,6%. Ponad połowa respondentów deklaruje posiadanie odpowiednich stanowisk, a kolejne 32,4% mogłoby je zapewnić po wprowadzeniu zmian.

Pozytywne doświadczenia innych firm mogłyby przekonać do zatrudniania osób z niepełnosprawnościami 31,7% badanych. Pracodawcy mający takie doświadczenie doceniają zaangażowanie pracowników i stabilność zatrudnienia. Dzielenie się sprawdzonymi sposobami wdrożenia i organizacji pracy może pomóc kolejnym firmom przełamać obawy.

Blisko 435 mln zł na testowanie modelu

Wyniki badania można zestawić z rozpoczęciem kolejnego etapu prac nad zatrudnieniem wspomaganym. Jak poinformowało Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, 22 września 2026 roku ogłoszono nabór „Testowanie wdrożenia usługi zatrudnienia wspomaganego”. Przeznaczono na niego 434 999 300 zł, a nabór zaplanowano do 23 grudnia 2026 roku, w trzech rundach lub do wyczerpania środków.
Dofinansowanie ma służyć tworzeniu i prowadzeniu Agencji Zatrudnienia Wspomaganego. Wsparciem ma zostać objętych 12 tys. osób z niepełnosprawnościami, a co najmniej 3,6 tys. ma podjąć zatrudnienie po zakończeniu udziału w projekcie. Są to cele przedsięwzięcia, nie osiągnięte już rezultaty.
Testowanie potrwa do 2029 roku. Zebrane doświadczenia i ewaluacja mają posłużyć do przygotowania finalnej wersji modelu oraz regulacji umożliwiających jego systemowe wdrożenie.

Przedstawione wyniki wskazują, że pracodawcy potrzebują kilku uzupełniających się form pomocy: dostępu do kandydatów z odpowiednimi kompetencjami, wsparcia finansowego, wiedzy o dostosowaniach i przygotowania zespołów. Zatrudnienie wspomagane pomoże połączyć część tych elementów w usługę towarzyszącą zarówno pracownikowi, jak i firmie.
Rozpoczynające się testowanie będzie okazją do sprawdzenia, jak model działa w różnych miejscach pracy. O jego wartości przesądzi to, czy pomoże osobom z niepełnosprawnościami znaleźć i utrzymać zatrudnienie odpowiadające ich umiejętnościom i potrzebom oraz zapewni pracodawcom dostępne, profesjonalne wsparcie.

Autor: Monika Łysek, Redaktor Werbeo