Nowa ustawa o rynku pracy: surowsze wymogi dla agencji zatrudnienia i większy nadzór państwa

Nowy akt prawny jest bardziej dostosowany do aktualnych realiów gospodarczych oraz kontrolnych. Wprowadzona ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia zastąpiła obowiązującą przez dwie dekady ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Od 1 czerwca zaczęły obowiązywać istotne zmiany, szczególnie dla agencji zatrudnienia, w tym agencji pracy tymczasowej. Przedsiębiorcy działający w tej branży musieli wcześniej dokonać przeglądu swojej działalności i przygotować się na nowe obowiązki.

W myśl zapisów nowej ustawy każda agencja zatrudnienia musi dysponować lokalem zlokalizowanym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tym miejscu powinna być przechowywana dokumentacja związana z zatrudnieniem, a także zapewniona możliwość kontaktu z przedstawicielem agencji. Celem tego wymogu było nie tylko wzmocnienie nadzoru instytucji kontrolnych, ale również podniesienie standardów ochrony pracowników.

W ramach procesu rejestracji agencji pracy rozszerzono katalog wymaganych dokumentów. Podmioty ubiegające się o wpis do rejestru muszą przedstawić m.in.:

1. zaświadczenie o niekaralności osób zarządzających i reprezentujących agencję,
2.  zaświadczenia o braku zaległości podatkowych i składkowych,
3. dodatkowe dokumenty potwierdzające legalność i rzetelność prowadzenia działalności.

Celem tych zmian jest lepsza weryfikacja wiarygodności podmiotów wchodzących na rynek.

Agencje wpisane do rejestru zostały zobowiązane do przechowywania dokumentacji potwierdzającej spełnianie warunków ustawowych przez cały okres działalności oraz przez trzy lata po wykreśleniu z rejestru. Obowiązek ten służy zapewnieniu możliwości późniejszych kontroli oraz egzekwowania odpowiedzialności.

Ustawa wydłużyła termin na dokonanie wpisu do rejestru z 7 do 14 dni od złożenia kompletnego wniosku. Jednocześnie wprowadzono zasadę domniemania zgody. Polega ona na tym, że jeśli w ciągu 21 dni od złożenia dokumentów marszałek województwa nie wyda decyzji, wnioskodawca będzie mógł rozpocząć działalność. Dotychczasowy limit wynosił 14 dni.

Nowe przepisy podniosły opłatę za wpis do rejestru do 1000 zł, co oznaczało pięciokrotny wzrost w stosunku do poprzedniej stawki, która wynosiła 200 zł. Zmiana ta miała nie tylko przynieść dodatkowe wpływy budżetowe, ale też zniechęcać do rejestrowania działalności przez podmioty nietrwałe lub przypadkowe.

Agencje, które dwukrotnie odmówiły poddania się kontroli ze strony Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) lub marszałka województwa bez uzasadnionej przyczyny, mogły zostać wykreślone z rejestru. Nowe uprawnienie stanowiło środek dyscyplinujący i miało przeciwdziałać unikaniu nadzoru.

Marszałkowie województw zyskali uprawnienie do wcześniejszego sprawdzania kandydatów do rejestru. Już na etapie rozpatrywania wniosku mogli występować do Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) oraz KRUS o informacje dotyczące zaległości podatkowych i składkowych. Miało to pomóc w eliminacji podmiotów działających z naruszeniem prawa.

Marszałkowie województw zostali zobowiązani do przekazywania raz na kwartał Państwowej Inspekcji Pracy wykazu agencji wykreślonych z rejestru oraz tych, którym zakazano prowadzenia działalności. To rozwiązanie ma poprawić przepływ informacji między instytucjami nadzorującymi rynek pracy.

Zmiany te były częścią szerszej reformy zwiększającej nadzór nad rynkiem pracy, szczególnie w zakresie zatrudniania cudzoziemców, usług transgranicznych i outsourcingu. Już w momencie wejścia w życie przepisów widoczna była wzmożona aktywność organów kontrolnych, takich jak PIP i Straż Graniczna.
W praktyce agencje muszą nie tylko dostosować dokumentację i procedury, ale również uporządkować struktury formalne i operacyjne. Szczególnie dotyczy to podmiotów zagranicznych oraz działających w niestandardowych formach organizacyjnych.

Autor: Monika Łysek, Redaktor WERBEO