09 czerwiec 2026
Koniec opłat klimatycznych dla osób z niepełnosprawnościami? Jest projekt ustawy
Osoby z niepełnosprawnościami od lat zwracają uwagę na dodatkowe koszty związane z leczeniem, rehabilitacją i wyjazdami do uzdrowisk. Choć jeszcze niedawno rząd nie planował zmian w zakresie opłaty miejscowej i uzdrowiskowej, nowy projekt ustawy może przynieść przełom. Proponowane przepisy zakładają rozszerzenie katalogu osób zwolnionych z tych opłat, co dla wielu oznaczałoby realne oszczędności podczas turnusów rehabilitacyjnych i pobytów leczniczych.
Czym jest opłata miejscowa?
Zanim przejdziemy do meritum, wyjaśnijmy, czym jest opłata miejscowa. Jest ona często nazywana opłatą klimatyczną i jest pobierana przez część gmin od osób przebywających turystycznie, wypoczynkowo lub szkoleniowo na ich terenie. Wysokość stawki ustalają samorządy w granicach określonych przez przepisy.
Dla wielu osób kwoty te nie wydają się wysokie, jednak w przypadku dłuższych pobytów rehabilitacyjnych lub leczniczych mogą stanowić dodatkowy koszt, szczególnie dla osób utrzymujących się ze świadczeń rentowych czy socjalnych.
Poseł pytał o opłatę klimatyczną
Aktualnie większość osób z niepełnosprawnościami nie jest ustawowo zwolniona z opłaty miejscowej. W ubiegłym roku kwestia ta stała się przedmiotem interpelacji skierowanej do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przez posła Adama Gomołę. Parlamentarzysta zwracał uwagę, że osoby z niepełnosprawnościami często ponosiły wyższe koszty codziennego funkcjonowania, leczenia i rehabilitacji, a dodatkowe opłaty związane z pobytem w miejscowościach turystycznych i uzdrowiskowych stanowiły dla nich kolejne obciążenie.
Poseł pytał m.in., czy rząd rozważa wprowadzenie zwolnienia z opłaty miejscowej dla osób posiadających orzeczenie o niepełnosprawności oraz czy analizowane są skutki takiego rozwiązania.
W odpowiedzi rząd informował, że nie prowadzi prac nad wprowadzeniem powszechnego zwolnienia osób z niepełnosprawnościami z opłaty miejscowej. Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych wskazywała, że nie przewiduje się zmian w tym zakresie. Co istotne, art. 17 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje zwolnienie z opłaty miejscowej oraz opłaty uzdrowiskowej dla osób niewidomych i ich przewodników. Podkreślono również, że system wsparcia osób z niepełnosprawnościami obejmuje już szereg instrumentów finansowych i społecznych, które mają częściowo rekompensować dodatkowe koszty wynikające z niepełnosprawności.
Jednocześnie zwrócono uwagę, że samorządy dysponują możliwością wprowadzania lokalnych zwolnień i ulg. Oznacza to, że decyzje o niepobieraniu opłaty miejscowej od określonych grup mieszkańców lub turystów mogą być podejmowane na poziomie lokalnym.
Czas na zmiany?
Wydawało się, że stanowisko Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej sprzed kilku miesięcy jest ostateczne i nic w tej materii w najbliższym czasie nie ulegnie zmianie. Jednak dokładnie 1 czerwca na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz niektórych innych ustaw opracowany przez Ministerstwo Finansów.
Co proponuje rząd?
Projekt zmian w przepisach koncentruje się przede wszystkim na opłacie miejscowej, opłacie uzdrowiskowej oraz podatku od czynności cywilnoprawnych. Wśród proponowanych rozwiązań znalazła się jednak także istotna zmiana dla osób korzystających z sanatoriów, turnusów rehabilitacyjnych oraz pobytów w miejscowościach uzdrowiskowych.
Planowane przepisy zakładają rozszerzenie katalogu osób zwolnionych z opłat lokalnych. Obecnie – jak już wspomniano – takie uprawnienie przysługuje jedynie osobom niewidomym i ich przewodnikom. Zdaniem autorów projektu obowiązujące regulacje są zbyt wąskie i nie odpowiadają współczesnym standardom równego traktowania osób z niepełnosprawnościami.
W uzasadnieniu wskazano, że ograniczenie zwolnienia wyłącznie do osób niewidomych jest niewystarczające, zarówno z perspektywy wspierania aktywności osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, jak i zapewnienia im równego traktowania. Podkreślono również, że proponowane zmiany mają zlikwidować obecne różnicowanie osób z niepełnosprawnościami na gruncie przepisów dotyczących podatków i opłat lokalnych.
Realne oszczędności
Planowane zmiany mogą przełożyć się na realne oszczędności dla osób z niepełnosprawnościami korzystających z leczenia uzdrowiskowego oraz turnusów rehabilitacyjnych. Choć dzienna opłata miejscowa lub uzdrowiskowa wynosi zwykle kilka złotych, przy dłuższych pobytach kwoty te stają się zauważalne.
Przykładowo, podczas 21-dniowego pobytu w uzdrowisku osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności wraz z opiekunem może obecnie zapłacić nawet 280,14 zł opłaty uzdrowiskowej od osoby. Jeśli pobyt odbywa się na obszarze ochrony uzdrowiskowej, maksymalna kwota opłaty wynosi 205,38 zł od osoby, a w przypadku standardowej opłaty miejscowej – maksymalnie 145,32 zł od osoby.
Oznacza to, że po wprowadzeniu zwolnienia z opłat lokalnych osoby z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunowie mogliby zaoszczędzić ponad 280 zł podczas jednego trzytygodniowego pobytu. W przypadku kilku wyjazdów w ciągu roku łączna wartość oszczędności byłaby jeszcze wyższa.
Co dalej?
Projekt ustawy obecnie znajduje się na etapie opiniowania i konsultacji publicznych. Swoje uwagi do proponowanych zmian mają zgłosić m.in. przedstawiciele samorządów, instytucje zajmujące się ochroną praw obywatelskich, środowiska reprezentujące osoby z niepełnosprawnościami, a także organizacje związane z branżą turystyczną i hotelarską.
Dopiero po zakończeniu konsultacji będzie wiadomo, czy proponowane zwolnienie z opłat lokalnych zostanie utrzymane w obecnym kształcie. Ostateczne rozwiązania mogą jeszcze ulec zmianom w toku dalszych prac legislacyjnych.