Home > Blog i zasoby > Blog

14 lipiec 2026

Orzeczenie bez wychodzenia z domu? ZUS stawia na e-wizyty

Od nowego roku w postępowaniu orzeczniczym ZUS pojawią się tzw. e-wizyty. Można by rzec - e-badania. Będą mogły być przeprowadzane zdalnie, z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej, o ile taka forma pozwoli na rzetelną i kompleksową ocenę stanu osoby ubiegającej się o orzeczenie. Zmiany obejmą również procedurę odwoławczą –sprawy będą co do zasady rozpatrywane jednoosobowo, natomiast komisje lekarskie będą powoływane jedynie w określonych przypadkach.


Jak to będzie wyglądać ?


Badanie będzie mogło zostać przeprowadzone zdalnie, z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych lub środków łączności, ale tylko wtedy, gdy taka forma pozwoli lekarzowi na rzetelną i kompleksową ocenę stanu osoby ubiegającej się o orzeczenie.

Nie oznacza to jednak, że e-wizyty staną się standardem we wszystkich postępowaniach orzeczniczych. Możliwość przeprowadzenia badania na odległość będzie uzależniona od charakteru sprawy oraz stanu zdrowia osoby ubiegającej się o świadczenie. Każdorazowo to lekarz oceni, czy zdalny kontakt pozwoli na wydanie wiarygodnego orzeczenia.

W praktyce samo złożenie wniosku o przeprowadzenie badania online nie będzie gwarantowało wyznaczenia e-wizyty przez ZUS. Taka forma badania będzie mogła zostać zastosowana wyłącznie wtedy, gdy nie będzie konieczne osobiste zbadanie pacjenta. Jeżeli do oceny stanu zdrowia niezbędne okaże się przeprowadzenie badania fizykalnego, osłuchanie serca lub płuc, sprawdzenie sprawności ruchowej czy ocena wzroku albo słuchu, wnioskodawca nadal będzie musiał stawić się na tradycyjnej wizycie.

Nowe rozwiązanie ma przede wszystkim usprawnić proces orzekania oraz ułatwić kontakt z ZUS w sprawach, w których bezpośrednie badanie nie jest konieczne do wydania prawidłowego orzeczenia.

Jeżeli dokumentacja dołączona do wniosku okaże się wystarczająca do oceny sprawy, lekarz będzie mógł wydać orzeczenie bez konieczności przeprowadzania badania. Dotyczy to zarówno tradycyjnej wizyty w placówce ZUS, jak i badania przeprowadzanego zdalnie w formie e-wizyty.

Komisje odwoławcze w pomniejszonym składzie


Jedną z najważniejszych zmian będzie wprowadzenie zasady jednoosobowego orzekania. Obecnie pierwsze orzeczenia wydają lekarze orzecznicy, natomiast sprzeciwy i zarzuty wadliwości rozpatrują trzyosobowe komisje lekarskie. Po wejściu w życie nowych przepisów także sprawy rozpatrywane ponownie po wniesieniu sprzeciwu lub zgłoszeniu zarzutu wadliwości będą co do zasady trafiały do jednego lekarza orzecznika. Wyjątek przewidziano dla szczególnie skomplikowanych przypadków, w których sprawa będzie mogła zostać skierowana do rozpoznania przez trzech lekarzy orzeczników orzekających wspólnie.

Doręczenie online


Zmiany obejmą także sposób wydawania i doręczania orzeczeń. Coraz większą rolę mają odgrywać dokumenty elektroniczne. Orzeczenia będą mogły być sporządzane w formie elektronicznej i doręczane zainteresowanym za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. W sytuacjach, gdy taki sposób doręczenia nie będzie możliwy lub gdy zainteresowany zażąda dokumentu papierowego, ZUS będzie przekazywał wydruk orzeczenia.

Będzie szybciej


Istotną nowością będzie również wprowadzenie maksymalnego terminu na wydanie orzeczenia. Termin ten określono na 30 dni, a w przypadku przekroczenia tego terminu osoba zainteresowana będzie mogła złożyć ponaglenie. Ma to przyspieszyć prowadzenie postępowań i ograniczyć przypadki długiego oczekiwania na rozstrzygnięcie.

To nie wszystko


Nowelizacja doprecyzowuje ponadto zasady dostępu ZUS do dokumentacji medycznej. Podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych będą miały obowiązek udostępnić niezbędną dokumentację w terminie 14 dni od otrzymania wniosku Zakładu. Przepisy określą także formy, w jakich dokumentacja będzie mogła być przekazywana, co ma usprawnić wymianę informacji pomiędzy placówkami medycznymi a ZUS.

Zmiany obejmą również kwestie związane z nadzorem nad systemem orzecznictwa lekarskiego. Doprecyzowane zostaną kompetencje Prezesa ZUS oraz procedury stosowane w ramach nadzoru nad wydawaniem orzeczeń. Ustawodawca chce w ten sposób zapewnić większą przejrzystość postępowań oraz jednolite stosowanie przepisów przez osoby zaangażowane w proces orzekania.

Choć nowe przepisy otwierają drogę do zdalnego orzekania, nie oznacza to końca tradycyjnych badań w ZUS. E-wizyty oraz wydawanie orzeczeń na podstawie samej dokumentacji będą mogły być stosowane tylko wtedy, gdy pozwolą na rzetelną ocenę stanu zdrowia. W praktyce nowe rozwiązania najczęściej mogą znaleźć zastosowanie w sprawach, w których kluczowe znaczenie ma dokumentacja medyczna i wywiad z pacjentem, np. w przypadku części schorzeń psychicznych czy przewlekłych chorób wymagających stałego leczenia. Natomiast tam, gdzie niezbędne jest bezpośrednie badanie lekarskie, nadal konieczna będzie osobista wizyta w ZUS.

Trudno dziś przewidzieć, jak często ZUS będzie korzystał z nowych możliwości. Można jednak przypuszczać, że e-wizyty i orzekanie na podstawie dokumentacji będą stopniowo wykorzystywane wszędzie tam, gdzie pozwolą skrócić czas postępowania i ograniczyć konieczność osobistego stawiennictwa, bez uszczerbku dla jakości wydawanych orzeczeń. Dla części osób może to oznaczać mniej formalności, krótszy czas oczekiwania na rozstrzygnięcie i brak konieczności dojazdu na badanie.

Autor: Katarzyna Kaźmierczak, Redaktor WERBEO