09 wrzesień 2026

Nowe przepisy o mobbingu. Pracodawcy mają czas na przygotowanie się do zmian

Już 5 listopada zaczną obowiązywać nowe przepisy wzmacniające ochronę pracowników przed niedopuszczalnym zachowaniem i dyskryminacją w miejscu pracy. Ustawę opublikowano w Dzienniku Ustaw 4 sierpnia, jednak pracodawcom dano kilka miesięcy na przygotowanie się do nowych przepisów.

Zmieniona definicja

Przy ocenie, czy dane zachowanie stanowi naruszenie godności pracownika, nie będzie decydujące, czy sprawca działał z zamiarem nękania podwładnego/kolegi z pracy ani czy jego działania doprowadziły do określonego skutku. Odchodzi się więc od konieczności wykazywania celu działania sprawcy lub wystąpienia konkretnych następstw jego zachowania.

Dla przypomnienia

Co istotne, nękanie nie musi przyjmować jednej określonej formy. Może przejawiać się zarówno poprzez działania fizyczne i wypowiedzi słowne, jak również zachowania niewerbalne, takie jak gesty, sposób zwracania się do pracownika, demonstracyjne ignorowanie czy inne formy komunikacji niewymagające użycia słów. Odpowiedzialność może wiązać się również z sytuacją, w której dana osoba nie podejmuje takich działań osobiście, lecz nakłania, zachęca lub poleca innym osobom ich podejmowanie.

Kto dokonuje mobbingu?

Zachowań o takim charakterze może dopuścić się nie tylko pracodawca lub bezpośredni przełożony, ale również współpracownik, podwładny, a także osoba świadcząca pracę w ramach innej formy zatrudnienia, np. na podstawie umowy cywilnoprawnej czy jako pracownik tymczasowy.

Nowe kwoty zadośćuczynienia i regresu

Jeżeli pracodawca wypłaci pracownikowi zadośćuczynienie lub odszkodowanie, będzie mógł następnie dochodzić zwrotu poniesionych kosztów od osoby, która faktycznie dopuściła się tych czynów. Jest to tzw. roszczenie regresowe.
Pracodawca będzie mógł uniknąć odpowiedzialności tylko wtedy, gdy wykaże, że podjął realne i skuteczne działania zapobiegające mobbingowi, a sprawcą nie była osoba kierująca pracownikiem ani osoba zajmująca wobec niego nadrzędną pozycję.

Nowe wytyczne dla pracodawców

Zmiany w przepisach dotyczących mobbingu rozszerzają obowiązki pracodawców i kładą większy nacisk na zapobieganie niewłaściwym zachowaniom w środowisku pracy. Pracodawca nie powinien ograniczać się jedynie do reagowania na otrzymane zgłoszenia. Jego zadaniem będzie również podejmowanie regularnych działań profilaktycznych, rozpoznawanie nieprawidłowości, właściwe reagowanie na pojawiające się problemy, a także podejmowanie działań naprawczych i udzielanie wsparcia osobom dotkniętym mobbingiem.
Firmy zatrudniające co najmniej 10 osób będą zobowiązane do uregulowania zasad zapobiegania mobbingowi w dokumentacji obowiązującej w zakładzie pracy. Odpowiednie postanowienia będzie można zawrzeć w regulaminie pracy, układzie zbiorowym lub odrębnym dokumencie wewnętrznym. Powinien on określać procedury związane nie tylko z zapobieganiem nękania, ale także dyskryminacji oraz naruszeniom dóbr osobistych. Konieczne będzie również wskazanie częstotliwości działań profilaktycznych podejmowanych przez pracodawcę. Przyjęte zasady zaczną obowiązywać po upływie dwóch tygodni od ich ogłoszenia pracownikom.

• definicję i przykłady czynów stanowiących mobbing,
• zasady zgłaszania nieprawidłowości,
• sposób przyjmowania i rozpatrywania skarg,
• zasady ochrony osoby zgłaszającej,
• sposób prowadzenia postępowania wyjaśniającego,
• działania zapobiegawcze, w tym szkolenia i działania edukacyjne,
• środki wsparcia dla osób dotkniętych mobbingiem,
• konsekwencje wobec sprawców naruszeń.

Pracodawcy wspomagają się sztuczną inteligencją 

Ostatecznie skuteczność nowych rozwiązań będzie zależała nie tylko od treści samych przepisów, ale przede wszystkim od ich stosowania w praktyce. Każdy krok prowadzący do ograniczenia agresji, zastraszania i poniżania w środowisku zawodowym może przyczyniać się do tworzenia bezpieczniejszego i bardziej przyjaznego miejsca pracy.