Kariera

Z etatu na swoje - jak założyć działalność i na co uważać

14 wrzesień 2020

W czasach kryzysu tzw. samozatrudnieni mają większą szansę na utrzymanie pracy. Przejście na swoje nie jest trudne. Jednoosobowa działalność gospodarcza to najprostsza forma prowadzenia własnego przedsiębiorstwa, a jej rejestracja w CEIDG jest darmowa. Kto ma konto na ePUAP, może ją zarejestrować przez internet, nie wychodząc z domu. Co ważne - praktycznie przez pięć lat można płacić niższe składki na ubezpieczenia społeczne.

źródło: iStock , www.prawo.pl

Przez epidemię wiele przedsiębiorców zwalnia pracowników lub proponuje im przejście na własną działalność. Z punktu widzenia firmy, to same oszczędności. Mniejsze koszty, bo działy kadr mają mniej pracy, nie trzeba odprowadzać składek ZUS, ani przestrzegać kodeksu pracy. Z punktu widzenia zatrudnionego zalet jest mniej - niższy zasiłek chorobowy, niższe składki na przyszłą emeryturę, brak gwarancji kodeksowych. Jeśli jednak jest to jedyna możliwość na zachowanie wynagrodzenia, warto z niej skorzystać. Ostatnio coraz częściej Czytelnicy pytają serwis Prawo.pl o to, jak założyć działalność i ile to kosztuje.

  - Jestem florystką. Do tej pory współpracowałam z jedną restauracją, ale ta przez epidemię tnie koszty. Właścicielka powiedziała mi, że jeśli założę działalność, pomoże mi znaleźć zlecenia. Waham się, bo obawiam się, że sobie nie poradzę, a czasy nie sprzyjają rozkręcaniu własnego biznesu. Czy można spróbować przejść na swoje, bez ponoszenia kosztów, wynajmowania biura - pyta pani Zofia? Podobne pytania zadają handlowcy, menedżerowie, marketingowcy, który od marca pracują z domu, a teraz firma chce, by robili to na własny koszt. Przez pierwsze miesiące prowadzenie działalności może być praktycznie bezkosztowe. Działalność prowadzona we własnym mieszkaniu, możne też się opłacać podatkowo. Wiele osób, które przez epidemię zaczęły pracować zdalnie z własnego M, część poniesionych wydatków z tego tytuły wrzuca w firmowe koszty. A jeśli okaże się, że biznes nie idzie, działalność gospodarczą można zawiesić lub zamknąć. Warto też pamiętać, że obecnie za sprawą tzw. Konstytucji Biznesu, jeśli przedsiębiorca zaczyna działalność i jego miesięczny przychód jest niższy, niż połowa najniższej pensji krajowej  (obecnie wynoszącej 2600 zł), w ogóle nie musi rejestrować swojej działalności. Wówczas jednak trzeba zadbać o ubezpieczenie zdrowotne.

Gdzie i jak zarejestrować działalność

Jednoosobową działalność gospodarczą rejestruje się w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).  Ani za samą rejestrację, ani za późniejsze zmiany we wpisie, nie ponosi się żadnych opłat. Aby zarejestrować działalność można:  

    Zarejestrować się do CEIDG za pomocą bezpłatnego Profilu Zaufanego (trzeba mieć konto na ePUAP) lub kwalifikowanego podpisu elektronicznego, wypełnić wniosek,  opatrzyć elektronicznym podpisem i wysłać. Wpis jest dokonywany w momencie przyjęcia wniosku, który też trafia do US i ZUS (można od razu wybrać formę opodatkowania i płacenia składek o czym więcej niżej). Taka procedura pozwala od razu rozpocząć działalność.
    Zarejestrować działalność można też bezpłatnie poprzez bankowość elektroniczną. Taką usługę oferują: PKO BP (serwis iPKO), mBank, ING, Santander Bank Polska. Wówczas jednak pozostałe formalności (m.in. rejestracja w ZUS, rejestracja VAT jeśli jest konieczna) trzeba załatwić w poszczególnych urzędach.
    Wypełnić wniosek on-line w CEIDG i wysłać go. Taki wniosek otrzyma kod, który trzeba zapamiętać i wydrukować. Pozwoli on następnie potwierdzić złożenie wniosku w dowolnej gminie.  
    Wypełniony papierowy wniosek złożyć w gminie, która przekształca go na wniosek elektroniczny.
    Przesłać wniosek listem poleconym do wybranej gminy. Wówczas podpis musi być potwierdzony notarialnie.

Jak widać, by od razu rozpocząć działalność, bez zbędnych wizyt w urzędach, rejestracji najlepiej dokonać on-line przez stronę CEIDG. Warto pamiętać, że wniosku można określić późniejszy dzień podjęcia działalności gospodarczej, niż dzień złożenia wniosku. Data jej rozpoczęcia nie może być wcześniejsza niż dzień złożenia wniosku. Wybór daty jest ważny, bo od niej liczy się, np. okres 6 miesięcy bez składek ZUS na ubezpieczenia społeczne.
Podatki - trzeba dobrze liczyć

Prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą jest jednocześnie płatnikiem jako osoba fizyczna.  Co miesiąc odprowadza więc zaliczki z tytułu PIT. Formę opodatkowania wybiera się przy rejestracji on-line w CEIDG. Do wyboru są:

    Zasady ogólne, czyli skala podatkowa 18 proc. i 32 proc. po przekroczeniu progu podatkowego,
    Podatek liniowy – wynosi zawsze 19 proc., niezależnie od dochodu – to przychód pomniejszony o koszty, ale nie można rozliczać się wspólnie z małżonkiem, odliczyć ulgi na dzieci.
    Ryczałt ewidencjonowany –  ryczałtowa stawką podatku wynosi  od 2 do 20 proc. i zależy od rodzaju prowadzonej działalności. Np. dla robót budowlanych wynosi 5,5 proc. od przychodu. Tu nie można nic wrzucić w koszty.
    Karta podatkowa -  podatek płaci się w stałej wysokości przez cały rok, niezależnie od tego czy były przychód. Jak  nie było, też trzeba zapłacić do 7. dnia miesiąca. Stawka jest ustalana przez naczelnika urzędu skarbowego. Nie ma możliwości stosowania preferencji w postaci wspólnego opodatkowania z małżonkiem lub dzieckiem

Generalnie podatek liniowy zaczyna się opłacać, gdy dochód jest większy od 85 528 zł, ponieważ w przypadku opodatkowania według skali podatkowej przekroczenie tej granicy dochodu powoduje przejście na większą stawkę podatku - 32 proc. od nadwyżki, co może być już niekorzystne. Jeśli jednak ktoś ma rodzinę, dzieci, musi policzyć czy ten sposób opodatkowania mu się opłaca. Na pierwszy rzut oka opłacalna może być karta podatkowa, ale pod warunkiem, że nie ma przestojów, usługi świadczone są tylko dla osób fizycznych, a naczelnik wyda przyjazną decyzję. Nie każdy jednak może rozliczać się kartą.

Składki na ZUS mogą być niskie nawet przez 5 lat

Normalna  składka na ZUS od działalności gospodarczej wynosi ok. 1431,48 zł (ok. 975 składka na ubezpieczenie społeczne plus składka zdrowotna oraz na Fundusz Pracy ). Z tym, że osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą zazwyczaj przez pierwsze, nawet pięć lat, mogą płacić niższe składki. Zakładając firmę, można  skorzystać z tzw. ulgi na start - dzięki temu przez pół roku od rejestracji przedsiębiorstwa jest się zwolnionym z opłacania składek społecznych. Wówczas trzeba tylko odprowadzać składkę zdrowotną. W 2020 r. wynosi ona 362,34 zł. Kto chce skorzystać z ulgi na start, to w ciągu 7 dni od daty rozpoczęcia prowadzenia działalności musi zgłosić się w ZUS do ubezpieczenia zdrowotnego, z kodem tytułu ubezpieczenia, który zaczyna się od cyfr 05 40. Najprościej jest to zrobić przy wypełnieniu formularza zgłoszeniowego w trakcie rejestracji firmy w CEIDG. Wystarczy we wniosku CEIDG-1 zaznaczyć „ZZA” w punkcie 12.2 „Dołączam zgłoszenia ZUS”. Można też przesłać zgłoszenie przez aplikację e-Płatnik w PUE ZUS (Platformie Usług Elektronicznych ZUS). Jeśli korzysta się z ulgi na start, to do 10. dnia następnego miesiąca po rozpoczęciu działalności i zgłoszeniu do ubezpieczeń trzeba złożyć do ZUS deklarację ZUS DRA i zapłacić składkę zdrowotną. Mając konto w PUE ZUS, można to zrobić samodzielnie, ale także upoważnić księgową - sprawdź, jak założyć konto i upoważnić księgową. Potem tzw. samozatrudniony do końca okresu korzystania z ulgi nie musi już składać deklaracji ZUS DRA. Kolejną deklarację składa się  dopiero po upływie pół roku za miesiąc, w którym kończy się ulga. Przykładowo, gdy zaczynamy działalność we wrześniu, ZUS DRA składa się do 10 października, a kolejną do 10 marca. Przez kolejne dwa lata, ten sam przedsiębiorca będzie miał możliwość skorzystania z tzw. preferencyjnego ZUS (zwanego też czasami małym ZUS) - składki w wysokości 590,03 zł. W kwocie tej jest też już wliczona składka na ubezpieczenie zdrowotne. Z preferencyjnego ZUS nie można jednak skorzystać, jeśli świadczy się usługi na rzecz byłego pracodawcy takie same jak na etacie.

Ci których przeciętne miesięczne przychody nie przekraczają w danym roku 2,5-krotności minimalnego wynagrodzenia (w 2019 r. to 5625 zł), w następnym mogą płacić niższe tzw. mały ZUS (zwany też małym ZUS plus, by odróżnić od składek preferencyjnych nazywanych dawniej małym ZUS). W tej opcji też trzeba opłacać tylko składkę zdrowotną. By skorzystać z małego ZUS w 2020 roku, trzeba spełnić dwa kluczowe warunki:

    przychody w 2019 roku nie mogą przekroczyć  poziomu  120 000 zł;
    działalność w 2019 roku była prowadzona przez nie mniej niż 60 dni kalendarzowych.

 W sumie więc można działać na małą skalę przez kilka lat i płacić niższe składki....

czytaj więcej: www.prawo.pl


autor: Jolanta Ojczyk

źródło: www.prawo.pl